إذن يتوقّف على وجود عمليّة القرن الأكيد بين التّصوّرين في ذهن الشخص ، و المطلوب من التبادر تحصيل العلم [ التفصيلي ] بالوضع أي العلم بذلك القرن الأكيد فلا دور .
و منها [ أي من العلامات ] : صحة الحمل [ بمعنى أنّ المعنى المشكوك كونه حقيقيا يجعل موضوعا و اللفظ يجعل محمولا ، و يلاحظ ] فإن صحّ الحمل الأوّلي الذاتيّ [ أي حمل المفهوم على نفسه ] للفظ المراد استعلام حاله على معنى ثبت كونه هو المعنى الموضوع له . و إن صحّ الحمل الشائع [ أي حمل المفهوم على مصداقه ] ثبت
شرح
تبادر ، بر وجود عمل قرن اكيد ميان دو تصور [ يعنى تصور لفظ و تصور معنا ] در ذهن شخص سامع متوقف است و آنچه از تبادر خواسته شده ، تحصيل علم به وضع است ؛ يعنى علم به آن قرن اكيد و ديگر دورى نيست . [ خلاصه آنكه علم به وضع ، متوقف بر تبادر و تبادر متوقف بر خود قرن اكيد است ، نه علم به وجود قرن اكيد . ]
از ديگر علايم [ شناخت معناى حقيقى از مجازى ] ، صحّت حمل است . لفظى را كه مىخواهيم بدانيم چگونه است ، اگر حمل اوّلى ذاتى آن بر معنايى صحيح بود ، ثابت مىشود كه آن معنا معناى موضوع له است [ مراد از حمل اولى ذاتى حمل مفهوم بر مفهوم است و به تعبيرى ديگر حمل مفهوم بر خودش است ؛ مثلا گوييم : « حيوان ناطق همان انسان است » صحت اين قضيه كشف مىكند كه آنچه موضوع قرار گرفته ، همان معناى موضوع له براى لفظ انسان است و اگر حمل اوّلى ذاتى امكانپذير نبود ، چنانكه نمىشود گفت : « زيد همان انسان است » ، سراغ حمل شايع صناعى مىرويم ؛ يعنى حملى كه ملاكش اتحاد طرفين در وجود است و به تعبير ديگر حمل مفهوم بر مصداقش است . ] و اگر حمل شايع صحيح بود ، ثابت مىشود كه محمول عليه [ يعنى معنايى كه به عنوان معناى موضوع له ارائه شده و در موضوع قضيه قرار گرفته است ، ] مصداقى از يك عنوان كلى به شمار مىآيد كه معناى موضوع له براى لفظ است [ چنانكه لفظ انسان براى يك عنوان كلى و جامع وضع شده كه تمام حيوانات ناطق را شامل است و زيد