تعذّر الوضوء إلّا إلى سقوط الوجوب الذي كان متعلّقا به [ اي بالوضوء ] . و أمّا وجوب الدعاء فيبقى ثابتا ، لأنّه وجوب مستقلّ غير مرتبط بوجوب الوضوء .
و في الحالة الثانية - حين يتعذّر غسل الوجه و يسقط وجوبه الضمنيّ - يؤدّي ذلك إلى سقوط وجوب الوضوء ، و ارتفاع سائر الوجوبات الضمنيّة .
قد تقول : نحن نرى أنّ الإنسان يكلّف بالصلاة ، فإذا أصبح أخرس و عجز عن القراءة فيها ، كلّف بالصلاة بدون قراءة ، فهل هذا إلّا تفكيك بين الوجوبات الضمنيّة ، و نقض لعلاقة التلازم بينها .
شرح
هركدام به ملاك مستقل واجب شده است و ارتباطى به هم ندارند . پس قرائت دعا جزء ششم وضو نيست و با آن اجزاى پنجگانه در داخل يك مجموعه نيست ، بلكه مستقل از آنها و با صرفنظر از وجود و عدم آنها واجب شده است . پس اگر وضو از شخصى ساقط شد ، دعا ساقط نمىشود . و اين بر خلاف اجزاى وضوست كه در داخل يك مجموعه هستند .
بنابراين تفاوت آشكارى ميان وجوب استقلالى و وجوب ضمنى وجود دارد .
وجوب ضمنى مربوط به اجزاى يك ماهيت مركب است و وجوب استقلالى مربوط به يك ماهيت بسيط يا مجموع يك ماهيت مركب است . وجوب استقلالى بىارتباط به چيز ديگر است و وجوب ضمنى با ملاحظه بقيهء اجزاى واجب است . وجوب استقلالى به سقوط واجب ديگرى ساقط نمىشود ، ولى وجوب ضمنى در يك جزء به سقوط بقيهء اجزاى همان مجموعه ساقط مىشود .
اگر كسى بگويد كه چطور انسان تكليف به نماز مىشود و در صورتى كه مثلا لال باشد ، از قرائت به عنوان يك جزء نماز عاجز گردد ، گفته مىشود كه بقيه اجزا را بايد انجام دهد و در حق او نماز بدون قرائت واجب مىشود . با اينكه شما گفتيد ميان اجزاى يك مركب تفكيك و تجزيه امكان ندارد و به سقوط يكى ، بقيه ساقط مىشود . يعنى عاجز از قرائت يا قيام يا . . . بايد اصلا نماز نخواند .