العلاقات القائمة بين نفس الأحكام علاقة التضاد بين الوجوب و الحرمة من المعترف به في علم الأصول أنّه ليس من المستحيل أن يأتي المكلّف بفعلين في وقت واحد أحدهما واجب و الآخر حرام ، فيعتبر مطيعا من ناحية إتيانه بالواجب و جديرا بالثواب ، و يعتبر عاصيا من ناحية إتيانه للحرام
شرح
ارتباطات ميان احكام
ارتباط تضاد ميان وجوب و حرمت
در علم اصول مقرر شده است كه اجتماع دو فعل مختلف كه يكى واجب و ديگرى حرام است ، در زمان واحد مستحيل نيست « 1 » . هريك از احكام پنجگانه مضادّ با ديگرى است و دو امر مضادّ در يك محل در زمان واحد جمع نمىشوند . يعنىهامش
( 1 ) . چنان كه اجتماع دو فعل ، كه يكى واجب و ديگرى مستحب ، يا يكى حرام و ديگرى مستحب ، يا يكى حرام و ديگرى مكروه باشد ، مستحيل نيست . چون هر حكمى روى يك فعل رفته است . پس دو امر مضادّ دو محل مختلف دارند ، هرچند در زمان واحد موجودند . مانند راه رفتن و ذكر گفتن كه اولى مباح و دومى مستحب است . يا به نامحرم چشم دوختن و ذكر گفتن كه يكى حرام و ديگرى مستحب است و هكذا .