فرقه ماندائى « 1 » است و ديگر فرقه كه در كتب عرب آنها را مغتسله ناميدهاند و يكى از مآخذ كيش مانوى محسوب است « 2 » . عرب همه فرقههاى گنوستيك مشرق را كه افكارشان در زمان اسلام « 3 » هم رواجى داشته است ، بنام حنيف يا صائبون خوانده است « 4 » .
* * * در دوره تسلط يونانيان ديانت بودايى در ولايات شرق ايران نفوذ يافت .
پادشاه هند موسوم به آسوكا « 5 » ، كه در حدود سال 260 قبل از ميلاد دين بودايى
هامش
( 1 ) - براندW . Brandt، مذهب ماندائىDie mahaische Religion، ليپزيگ 1889 .
پاليسS . A . Palis، مطالعه در باب ماندائيان ( به زبان دانماركى )Mandaeiske Studier، كپنهاك 1919 ؛ ترجمه انگليسى اين كتاب كپنهاك 1926 .
پترسونPeterson، عيسويت و كيش ماندائىUrchristentum und Man daismusمجله تحقيق راجع باناجيلZeitschrift f . d . neutestamenliche Wissenschaftج 27 ، 1928 ، ص 55 ببعد .
چند متن ماندايى را براندو پونيونPognonو ليدسبارسكىLidzbrskiو ريتزن اشتاين مورد تحقيق قرار داده و منتشر كردهاند ر ك به كتاب پاليس موسوم بهEssay on Mandrean Bibliography 1560 - 1930لندن و كپنهاك 1933 .
( 2 ) - الفهرست ، چاپ فلوگل ، ص 34 ؛ مقايسه شود با فلوگل ، مانى ، ص 133 و ما بعد و شدر ، صورت اصلى الخ ، ص 69 .
( 3 ) - تصوف . ر ك شدر ، تعاليم اسلامى راجع به انسان كاملDie islamische Lehre vom vollkommenen Menschen .، مجله شرقى آلمان ، ج 79 ( 1925 ) ، ص 192 و ما بعد .
( 4 ) - پدرسنA . Pedersen، صائبهThe Sabiansدر يك مجلد مطالعات شرقى كه تقديم پروفسور برون شده است ، كمبريج 1922 ، ص 383 و ما بعد .
( 5 ) -Asoka