در اطراف آن بود ، كه هر يك عصايى در دست داشتند . در اين گنبد ، بفرمان دشمن خدا ( يعنى خسرو ) آلاتى تعبيه كرده بودند ، كه قطراتى چون باران فروميريخت و آوايى رعدآسا به گوش ميرسانيد » . عجب اين است ، كه قصه تخت طاقديس در كتابى بدست آمده است ، كه هيچ كس باور نمىكرد در آن باشد ، يعنى تاريخ عمومى ساكسون « 1 » و راى هرتسفلد اين است ، كه طاقديس تختى مثل ساير تختها نبوده ، بلكه ساعتى بزرگ بوده است ، شبيه ساعت غزه « 2 » ، كه ديلس « 3 » آن را مورد تحقيق قرار داده است ، و ميان طاقديس و ساعت غزه ، از حيث زمان و مكان چندان فاصله نبوده است . بارى طاقديس ، مثل تختهاى سلاطين مشرق ، عبارت بوده است از سكويى در زير و سقفى شبيه تخت بر فراز آن ، و در اين سقف تصوير پادشاه ، و خورشيد ، و ماه منقوش بوده است . هرتسفلد نمونه اين قسمت از تخت طاقديس را در يكى از مصنوعات آن عهد يافته است ، و آن جام نقره كليموا محفوظ در موزه ارميتاژلنين گراد است « 4 » . حجاران گنداره و نقاشان غارهاى تركستان چين كاملا با سرمشق اراده ماه و خورشيد آشنا بودهاند . همچنين در يكى از مهرهاى عهد ساسانى و بعضى قطعات منسوجه ، كه تقليد پارچههاى ساسانى است ، نظاير اين صورتها ديده مىشود . بارى صورت طاقديس در جام مذكور نقش شده است ، با اين تفاوت كه سكو و تخت را شبيه ارابه ساختهاند ، كه چهار گاو آن را
هامش
( 1 ) -Sachsische Weltchranik( 2 ) -Caza( 3 ) -H . Dielsتحت عنوان « تحقيق در باب ساعت غزه . كه پروكوپيوس آن را وصف كرده است »Ueber - dievon Prokop besehrikbene Kunstuhrvon , Gazaگزارش آكادمى پروس 1917 . فرض هرتسفلد را ساكسلSaxlو كامپرسKampersمورد ترديد قرار دادهاند . ( ر ك .Kampers , Vom Werdegang der a bendland Kaisermystikليپزيگ و برلن 1924 ، ص 40 ، يادداشت 1 ) .
( 4 ) - نگاه كنيد شكل 8 ص 199 .