از يكديگر ، تفاوتى ميان دو دسته از خدايان عمده آنها بوده است . يكدسته را ديوها « 1 » ميخواندند و در رأس آن خداى جنگجويى بنام ايندرا قرار داشت و دستهء ديگر را اسوراها ( بايرانى : اهور ) ميگفتهاند و سردسته آنها ورون « 2 » و ميتر « 3 » بود اكثر دانشمندان برآنند كه مزداه ايرانيان كه بمعنى « دانا » و بزرگترين اهور مىباشد ، همان ورون قديم است ، كه نام اصليش در نزد اقوام ايرانى فراموش شده است . از لحظه ورود ايرانيان بعرصه تاريخ ما به دو شكل مختلف از مذهب ابتدائى آنها برخورد ميكنيم . يكدسته بر پرستش ميتر ( در متون ايرانى : ميثر ) مشغولند ، كه در اين هنگام در رأس ديوها قرار دارد و دسته ديگر ، كه خداى بزرگ آنها مزدا مىباشد .
هامش
der Wiener Akademie 1916 .ميه ، سه سخنرانى راجع به گاثاى اوستاAmeillet Trnis Conferences sur les Gasha de I'Avesta , Paris 1925 .در باب يشنا رجوع كنيد به ترجمه لومل .Die Yashts des Avesta ubersetzt und eingeleitet von H . Lemmel .در اين باب دو مقاله بقلم « هرتل » يكى در « منابع و تحقيقات هندى و ايرانى » و ديگرى جزو « رسالات آكادمى ساكس » ، شايان دقت است . در آنجا نويسنده كليه عقايد و نظريات خود را درباره « نيايش آتش » ، كه در جملات و عبارات مذهبى زردشتى يافته ، بايشتها تطبيق مىكند :J . Hertel Indo - Iranischo Quellen uud Forschuugen , Heft 7 und Abhandlungen der sacksischen Akademie Bd . XLI . NoVIبنونيست ورنو ، ورتر و ورثرغن .E . Benveniste et L . Renou , Vrtra et Vrthragna , Paris 1934 .بير كهلاند ، زردشت پيغمبر ايران .H . Birrkeland , Zaratstra , Irans profet , Oslo 1943 .( 1 ) -daiva( 2 ) -Vsaruna( 3 ) -Mira