فصل هشتم خسرو انوشروان
تحكيم سلطنت - تجديد درجات اجتماعى - اصلاحات نظامى - جنگ با دولت بيزانس - هفتاليان و تركان - تسخير يمن - شخصيت كسرى - شورش انوشكزاذ - توصيف پايتخت و قصور سلطنتى - تأسيسات كشورى - مراسم با شاهنشاه - تشريفات دربار - امتيازات - القاب - سياست - دورهء بزرگ تمدن ادبى و فلسفى - تعليم و تربيت - علوم - طب - برزويه طبيب و اديب - ديانت و فلسفه - نفوذ ادبى - هند - « كليگ و دمنگ » - ادبيات اخلاقى - انحطاط ديانت زردشتى - اوضاع مادى و معنوى ايران در عهد كسرى .
ظهور خسرو اول ، كه در تاريخ بلقب انوشروان ( انوشگروان ، يعنى « جاويدان روان » ) معروف است « 1 » ، مطلع درخشانترين دورهء عهد ساسانى است .
فرقه خطرناك مزدكى مغلوب و سركوبى شده بود . در داخله صلح و سلم حكمفرما بود ، لكن اين صلح و آرامش حزنآور ملتى بود ، كه در اثر اغتشاشات طولانى ، كه در همه طبقات جامعه تأثير داشت ، فقير و خسته و ناتوان شده بود .
هامش
( 1 ) - فردوسى در شاهنامه نوشيروان آورده است .