زر و قوائمش از سيم است ، ساعتى آشكار مىشود و ناپديد مىگردد . هر كس در ساعت ظهور در او نظر كند ، دعايش مستجاب خواهد بود و گويند در اين شب بر كوه بزرگ صورت گاوى سفيد پديدار شود و اگر محصول آن سال خوب باشد :
دو بار نعره برآورد و ( اگر خشكسال باشد ) يك بار فرياد كند « 1 » . در اين عبارت قصهء اراده ماه ، كه يك گاو آن را مىكشد جالب توجه است ، در موزه هرميتاژ « 2 » لنينگراد ، جام نقرهء از عهد ساسانيان باقى است ، كه آن را جام كليموا « 3 » نامند . در اين جام نقش خداى ماد ديده مىشود ، كه بر تختى نشسته و اطراف او را هلالى احاطه كرده است .
در زير آن اراده است ، كه چهار گاو آن را مىكشد ( ش 8 ) « 4 » .
روز دهم بهمن ، عيد مشهور سذگ ( سده ) بوده ، كه جشن خاص آتش است و غالبا در كتب مورخان ايران و عرب ، ذكر آن آمده است « 5 » . اين عيد را گاهى بهوشنگ اولين پادشاه سلسله داستانى پيشدادى ، و گاهى به بيوراسپ ظالم يا دهاگ ( كه فردوسى او را ضحاك مىنامد ) نسبت دادهاند ، كه انسانى اژدهافش بود و بدست فريدون اسير شد .
بنابر روايت بيرونى « 6 » ايرانيان « در شب سذگ دود برمىانگيزند ، تا دفع مضرات كند . افروختن و شعلهور گردانيدن آتش در اين شب و راندن حيوانات وحشى و پرانيدن مرغان در ميان شعله و نوشيدن شراب و تفريح نمودن در گرد
هامش
( 1 ) - در اينجا در متن آثار الباقيه نقصى هست ( بيرونى ، ص 226 ، ترجمه ، ص 13 - 212 ) . در اين عبارت ، كه ذكر شد ، راجع برسم گاه شمارى قديم ، كه ماه دذو را اول سال حساب ميكردند ديده مىشود ( ر ك بالاتر ص ، 10 ) .
( 2 ) -Hermitage( 3 ) -Klimowa( 4 ) - هرتسفلد وست خسروDer Thron des Khosro، سالنامه مجموعههاى آثار هنرى پروسJahrbuch der preussischen Kunazammlungen، ج 41 ، ص 4 و 124 ؛ تاريخ صنايع پوپ ،B , IV207 .
( 5 ) - كريستنسن ، انسان نخستين الخ ، 1 ، ص 14 - 213 .
( 6 ) - ص 27 - 226 ؛ ترجمه ص 14 - 213 .