از سريانى ترجمه و طبع كرده است ، و كتاب يوحنان برپنكايى « 1 » ( قرن هفتم ) كه توسط مناس « 2 » كشف شده است « 3 » ، همه راجع بقصه زروان اشاراتى دارند كه در اين جا خلاصه مىشود :
زروان خداى اصيل قديم ، قربانىها كرد شايد فرزندى بيابد و او را اوهرمزد بنامد .
بعد از هزار سال قربانى دادن ، از مؤثر بودن قربانىهاى خود به شك افتاد ، عاقبت دو پسر در بطن او موجود شد « 4 » ، يكى اوهرمزد ، كه قربانىها بنام او كرده بود ، ديگر اهريمن ، كه زاده شك و ترديد او بود . زروان پادشاهى عالم را به كسى وعده داد ، كه اول بحضور او بيايد . پس اهريمن پيكر پدر خويش « 5 » را بشكافت و در مقابل او ظاهر شد . زروان پرسيد : « كيستى ؟ » . اهريمن در پاسخ گفت : « منم پسر تو » . زروان گفت :
« پسر من معطر و نورانى است و تو متعفن و ظلمانى هستى » . در اين اثنا اوهرمزد با پيكرى معطر و نورانى پديدار شد . زروان او را بفرزندى شناخت و به او گفت : « تا امروز من از براى تو قربانىها كردهام ، ازين پس تو بايد براى من قربانى كنى » . اهريمن پدر را بوعدهء ، كه داده بود ، متذكر كرد ، كه پادشاهى عالم را به كسى ميدهد ، كه اول حاضر شود . زروان گفت نه هزار سال ترا حق سلطنت دادم « 6 » ، اما پس از انقضاى اين مدت ، اوهرمزد بايد تنها پادشاهى كند .
و اما راجع بعمر آفرينش ، اختلافاتى در منابع ما موجود است . گاهى طول آن را 9000 و گاهى 12000 سال گفتهاند ، بنونيست گويد « 7 » ، كه 9000 سال عقيده زروانيان و 12000 سال اعتقاد مزديسنان غير زروانى است . نيبرگ بر خلاف عقيده
هامش
( 1 ) -Yohannan bar penkaye( 2 ) -Menasce( 3 ) - بولتن شرقى ، ج 9 ، ص 587 و بعد .
( 4 ) - يا در بطن زنش خوشيزگ ( بنابر عقيده اناهيذ ) .
( 5 ) - يا بطن مادرش را بنابر عقيده اناهيذ .
( 6 ) - بنابر تعبير نيبرگ اورمزد هميشه سرور اهريمن بوده است ( 2 ، ص 73 ) .
( 7 ) - دين ايران بنابر كتب معتبر يونانى ، فصل چهارم .