بر طبق عقيده زاره « 1 » احتمال مىرود ، كه مؤسس سلسله ساسانيان اين تاجگذارى را در مسقط الرأس خود پارس انجام داده باشد ، يعنى يا در معبد اناهيتا ( ناهيد ) واقع در شهر استخر ، كه روزگارى جد او ساسان موبد بزرگ آن بود و در همانجا چهارصد سال بعد از اردشير ، زيرا كه اردشير ، آخرين شاهنشاه ساسانى نيز تاج بر سر نهاد .
و يا در تنگه نقش رجب نزديك استخر ، زيرا كه اردشير و شاپور در اين نقطه نقش جلوس خود را در سنگ حجارى كردهاند .
مجلس « گمان اورمزد اردشير را بشاهنشاهى » در دو محل ديده مىشود يكى در نقش رجب و ديگر در نقش رستم كنار دخمههاى سلاطين هخامنشى . بنابر احتمال زاره كتيبه نقش رجب زمانا مقدم بر نقش رستم است . مجلس نقش رجب درست حفظ نشده و بسى از جزئيات آن در اثر فساد و تجزيه سنگ محو گرديده و درست شناخته نمىشود . اورمزد ( اهورمزداه ) حلقه سلطنتى را در دست راست گرفته و عصاى پادشاهى را با دست چپ ، و هر دو علامت شاهى را بشاهنشاه عطا مىكند .
شاه آن حلقه را با دست راست گرفته و دست چپ را برافراشته ، انگشت سبابه را بنشانه احترام و اطاعت به طرف جلو دراز كرده است . خدا تاج زرين كنگرهدار بر سر دارد و شاه در اين مجلس برجسته به همان وضعى ، كه در سكههاى اوائل سلطنت دارد ديده مىشود . ريشى دراز و مربع شكل و گيسوانى كوتاه دارد . خدا و شاه و ساير اشخاص آن نقش پيادهاند . زاره در فاصله خدا و شاه صورت دو طفل را تشخيص داده است .
يكى از خواجهسرايان مگسپرانى در بالاى سر شاه نگاهداشته و خود در پشت سر ايستاده است . يكى از اعيان كه ريش دارد دست راست خود را بعلامت احترام چنان كه ذكر كرديم ، بلند كرده است . در پشت سر اورهرمزد دو تصوير هست كه گويا تصوير بانوان است . اين بانوان در كنار و در زير قبهاى شبيه بچتر قرار دارند و پشت باورمزد كردهاند . بعقيده زاره اين دو بانو از خاندان سلطنتى هستند
هامش
( 1 ) - زاره - هرتسفلد ، نقوش برجسته ، ص 98 .