تا اندازه قابل اعتناء بوده ، پادشاه كوچكى داشته است . مهمترين اين امارات كوچك شهر استخر بود ، كه پايتخت پادشاهان باستانى پارس محسوب ميگرديد .
در اين تاريخ شهر استخر بدست گوچيهر از سلسله بازرنگيان افتاد . « 1 » اين شخص گويا از سلاله همان گوچيهر باشد ، كه در قرن اول ميلادى برادر خود ارتخشتر نام را بقتل آورد « 2 » . همچنين در گوپانان ( ناحيه دارابگرد ) و در كونوس ( ؟ ) و لوروير ( ؟ ) سلسلهها كوچكى از شاهان محلى وجود داشتند . قرائت صحيح اين اسامى جغرافيايى كه طبرى نقل كرده « 3 » ، ميسر نشد ولى از عبارات طبرى معلوم مىشود ، كه اين نامها را از منابع صحيحه نقل كرده است .
ساسان كه مردى از دودمان نجبا بود ، با زنى از خانواده بازرنگى ، كه نامش ظاهرا دينگ بود ، وصلت كرد « 4 » . ساسان در معبد آناهيذ ( آناهيتا ) در شهر استخر سمت رياست داشت . پس از او پسرش پابگ جانشين شد و روابط خود را با بازرنگىها مغتنم شمرده ، يكى از پسران خود را كه اردشير ( ارتخشتر ) نام داشت ، در دارا بگرد « 5 » بمقام عالى نظامى ارگبذ « 6 » رسانيد . تقريبا بعد از سال 212 ميلادى اردشير چند تن از ملوك پارس را مغلوب و هلاك كرد و مقام آنان را صاحب شد . مقارن اين احوال پابگ بر گوچيهر شاه ، كه خويشاوند او بود ، شوريد و مكان گوچيهر را ، كه معروف به كاخ سفيد « 7 » بود ، به تصرف آورد و گوچيهر را كشته ، خود بر اريكه
هامش
( 1 ) - ويكاندر ( مردان ، ص 6 - 105 ) كلمه وازرنگVazrangرا عنوان امراى پارس مىداند .
( 2 ) - ر ك يوستى ، نام نامه ، كلمه گئوچيثرGaocithra.
( 3 ) - چاپ دخويه ، ص 815 ؛ نلدكه ، ص 6 .
( 4 ) - كتيبه كعبه زردشت .
( 5 ) - كارنامه در نسب اردشير با خداى نامه و كتيبههاى اردشير و شاپور اختلاف دارد ( مقايسه شود با آگاتياس ) .
( 6 ) -Argabadh( 7 ) - شهر نسا در شمال شيراز .