كه از ملاحظه پرش مرغان استنباط مىشود و امثال آن ، در بر داشته است . « 1 »
گاهنامگ يا فهرست رجال ساسانى ، كه در آن نام و منصب همه بزرگان ايرانى به ترتيب مقامى ، كه داشتهاند ، ثبت بوده « 2 » ، جزوهاى از آيين نامگ بشمار ميآمده است . ظاهرا مطالبى ، كه يعقوبى « 3 » و مسعودى « 4 » و جاحظ در كتاب التاج « 5 » در باب طبقات و درجات دربار ساسانى نقل كردهاند ، مأخوذ از هناهنگهاى قديم است .
يكى از مهمترين اسنادى ، كه راجع بتشكيلات عهد ساسانى در دست ما مانده است « نامه تنسر بپادشاه طبرستان » است . تنسر شخصى تاريخى بوده . اوست كه آيين زردشتى را در زمان اردشير اول تجديد كرد « 6 » . متن اين نامه را نخست دارمستتر در مجله آسيايى « 7 » ( سال 1894 ، جلد اول ، صفحه 200 و ما بعد با ترجمه در صفحه 502 و ما بعد ) طبع كرد و اخيرا هم آقاى مجتبى مينوى آن را در طهران بسال 1933 تجديد چاپ نموده . دارمستتر دو نسخه از نامه تنسر را در دست داشته ، ولى
هامش
( 1 ) - روزن ، اطلاعات گوناگون راجع بآسيا مستخرجه از مجله آكادمى امپراطورى علوم سنپطرسبورغ ، ج 13 . ص 777 - 755 .Melanges asiatiques tires de I'Acad . Imp . des Sciences de St , Petersbourg . V . Rosen , du Bull .الفهرست ، ص 315 ، اينوسترانتزف ، مطالعات ساسانى ، ص 12 ؛ ترجمه انگليسى در كتاب نريمان ، نفوذ ايرانيان الخ ، ص 29 ؛ گابريلىGabrieli، مجله مطالعات شرقى ايتاليا ، ج 13 ، ص 213 و ما بعد .
( 2 ) - مسعودى ، التنبيه ، ص 104 ؛ ترجمه كارادوو ، ص 149 .
( 3 ) - چاپ هوتسماHoutsma، ج 1 ، ص 202 .
( 4 ) - مروج ، 2 ، ص 153 ، التنبيه ، ص 103 ؛ ترجمه كارادوو ، ص 147 و بعد .
( 5 ) - چاپ قاهره ، ص 22 و بعد . راجع به اين كتاب جاحظ ر ك بمقاله گابريلى در مجله مطالعات شرقى ايتاليا ، ج 11 ، ص 292 و بعد .
( 6 ) - ر ك پايينتر ، فصل سوم .
( 7 ) -J . Darmesteter.