اقدام نمايند ، در امور حقه از آنها حمايت نمايند و بر هركس از تجار و غيره ادعاى حسابى داشته باشند احقاق حق انگليسها را بر وفق عدل بنمايند و كسى به عمال آنها زحمت نرساند . عمال كمپانى مزبور نيز به عرض رسانيدند كه چون ابزار اصل سند حقوق گمرك يا سواد آنكه به مهر ناظم يا ديوان باشد در همهجا متعدد است ، سواد سند مزبور به مهر قاضى از آنها قبول شود و در همهجا اصل سند را از آنها مطالبه ننمايند يا سواد را حتما به مهر نظام يا ديوان بخواهند و چون در جزيرهء بمبئى كه متعلق به انگليس است سكه پورتقال رواج دارد ، اجازه به آنها داده شود كه چنانچه در چيناپاطان معمول است سكه مباركه در آنجا مسكوك شود و هرگاه از خدام كمپانى كه مقروض باشند فرار كنند ، آنها را گرفته به دست رئيس كارخانه بسپارند و در فروش اشياء ممنوعه ، كسى متعرض عمال و متعلقان كمپانى نشود . لهذا به موجب اين فرمان عالى مقدر مىشود كه سواد اسناد به مهر قاضى از آنها قبول شود و در جزيرهء بمبئى سكه مباركه به قاعدهء جاريه در تمام مملكت رواج باشد و هريك از خدام كمپانى كه مقروض آنها باشد فرار كند گرفته به دست رئيس كارخانه بدهند و در فروش اشياء ممنوعه به هيچوجه تعرض نشود و نيز عمال مزبور به عرض رسانيدند كه چنانچه در بنكاله و بهار و اوديسه كارخانه دارند در جاهاى ديگر هم مىخواهند كارخانه بنا كنند ، استدعا دارند در هرجا كه مىخواهند بنائى كنند چهل و ينكازمين ، كه قرين هيجده هزار ذرع مربع است به آنها مرحمت شود و اغلب اوقات كه طوفان كشتيهاى آنها را به ساحل مىاندازند يا مىشكند ، حكام بنادر به جبر و عنف اموال كمپانى را ضبط مىنمايند و در بعضى جاها يك ربع اموال را مىخواهند ، به موجب اين فرمان همايون مقرر است كه در تمام ايالات نسبت به اين ملت كه در بنادر اين مملكت كارخانه و در دربار معامله دارند و حسب الحكم از گمرك معاف هستند ، بر يك نهج رفتار شود و از اموال كشتيهاى آنها كه شكسته يا از راه خارج مىشود به قاعده محافظت به عمل آيد و در هر باب موافق اين فرمان قضا جريان معمول افتد و همه ساله از آنها مطالبهء رسوم نشود ، حسب المقرر معمول داشته در عهده شناسند . به
ايران در زمان نادرشاه ( فارسي ) — صفحة 63
مساهمون: على اصغر عبد اللهى
ص٦٣