تخطي إلى المحتوى الرئيسي

ايران در زمان نادرشاه ( فارسي ) — صفحة 42

مساهمون:

ص٤٢
روز 5 رجب ( 3 اوت ) به مقابله لشكر عثمانى راند ، يگن محمد پاشا با 150000 سوار و 40000 ينگيچرى به سمت ميدان جنگ معروف 1735 ( يعنى مرادتپه نزديك ايروان ) رهسپار بود . روز 11 رجب ( 9 اوت ) زد و خورد شروع شد و روابط لشكر عثمانى از قارص منقطع گشت ، سرعسكر عثمانى به طرز جنگ فرنگى بسنگربندى و حفر خندق مبادرت كرد و به نزديكى اردوى نادرى رسيد . در 21 رجب از نصر الله ميرزا خبر آمد كه طلايه سپاه عبد الله پاشا از دستبردهاى سليم خان بابان شهر زورى ، از رؤساء اكراد مغلوب و خود شاهزاده هم سپاه عثمانى را در حوالى موصل مقهور كرده است . يگن محمد در بحبوحه اضطراب عسكر خود غفلتا وفات يافت و شكست عثمانيان شروع گشت 12000 نفر از عثمانيان مقتول و 5000 تن اسير و تمام توپخانهء آنها نصيب سپاه نادرى شد . بعد از اين فتح درخشان تغيير احوال نادر شاه به كلى غير منتظر بود ، اين فتح را مغتنم شمرده براى خرسندى شخص خود معاهدات جديدى پيشنهاد كرد ، بنابر قول مورخ دربارى نادر پادشاه ايران نامه به سلطان عثمانى نوشته از مواد اول و دوم قرارداد مغان صرف‌نظر كرد ! اما منابع تركى بر خلاف اين شهادت داده مينويسند كه نادر شاه از سلطان واگذارى بلاد وان و كردستان و بغداد و بصره و نجف و كربلا را تقاضى كرد و عثمانيان هم درصدد تسليم آن نواحى بودند « 1 » . نادر شاه از مراد تپه به چورس ( نزديك خوى ) و از آنجا به محمودى رفت و در آنجا ايلچى پادشاه چنگيزى ختن را به حضور پذيرفت « 2 » . اين پادشاه كه خود را مالك رقاب توران ميخواند از نادر مىخواست كه افواجى به سركوبى ايلات سرحدى بفرستد . سال بعد سفير نادر از راه بخارا به ختن رفت ( ؟ ) عليقلى ميرزا كه مأمور خوارزم شده بود در حوالى اورگنج تراكمهء يموت و ياران آنها را مقهور كرد ، تركمانان
هامش
( 1 ) - رجوع شود به كتاب هامر ، فصل 48 . ( 2 ) - شايد يكى از اعقاب شاهرخ خان فرغانه بوده كه خود را از نسل چنگيز خان خوانده بود در سال 1112 ( 1700 ) ، رجوع شود به كتاب طبقات سلاطين ، اسلام لين پول شماره 112 ، شايد به جاى ختن لفظ خقن باشد كه صحيح آن خوقند است .
ايران در زمان نادرشاه ( فارسي ) — صفحة 42 | على اصغر عبد اللهى / رشيد ياسمى / ولاديمير مينورسكى