مهارتى بسزا دارد . در اوائل عمر خود طبعى كريم و بخشنده داشت و بطوريكه ابراهام كرت ميگويد از خطاياى زيردستان حاضر بود چشمپوشى كند ، او پس از بچنگ آوردن غنائم دهلى يك آدم خسيس ولئيمى گرديد ، در لشگركشيهاى اوليهء خود رويهء معتدلى داشت ولى بعدا تغيير رويه داده و بخونريزيهاى بىجهت و بىسبب دست ميزد و در اواخر عمر شديدا تشنهء خون شده بود ، بعدا بر اثر شكست از لزگيها و نيز كوركردن پسرش چنان كه ميرزا مهدى خان مىگويد او را در يك افراط هولناكى انداخت كه ذكرش از خاطرها نخواهد رفت ، او پرورش شدهء يك فاميل سنى بود و بدين سبب نسبت برؤساى مذهبى فرقهء شيعه خصومت شديدى ابراز نموده و عايدات زيادى كه آنها داشتند همه را گرفته ضبط مىنمود . براى اتحاد اسلام بوسيلهء الغاء عقائد و اصول شيعه سعى بليغ نمود ولى كاملا غير موفق و ناكامياب بود . نادر بعدا خواب تشكيل يك مذهب جديد را ديده و در اواخر عمرش در تعقيب اين نظريهء خود دستور داد كتب عهد عتيق و جديد ( توراة و انجيل ) را ترجمه كنند .
از حيث سياست و ادارهء كشور نيز كاملا شكست خورد ، هرچند كه مايل بود بىعدالتىها را شديدا تنبيه و مجازات كند ولى ملتفت نبود كه براى استقرار موقعيت خود بايد ايران را خوش و كامران دارد . نادر در جشن پيروزى خود در هندوستان ماليات سهسالهء ايران را بخشيد ولى بعدا مرتكب خطاى باورنكردنى شده و اعلان بخشش ماليات را لغو نمود و فرمان جمعآورى ماليات را تا دينار آخر صادر نمود ، هانوى ميگويد كه چاپارها و قاصدهاى او در نظر مردم مانند مأمورين عذاب و لعنت بودند ، دهات و قصبات را براى جلوگيرى از ورود آنان از هرطرف محصور و مستحكم ميكردند ، فى الواقع مثل اينكه تمامى ايران فاتح بدست دشمنى ويران شده و نفوس آن ناپديد شدند . بر ميليونها پولى كه در كلات ذخيره شده بود نادر مرتبا مبالغ ديگرى ميافزود ، بعلاوه آنچه جواهر در كشور موجود بود ببهانهء اينكه در دهلى دزديده شده به زور از مردم گرفت . اگر نادر شاه عاقل بود و قفلهاى خزائن خود را باز نموده و ميليونها پولى كه از هندوستان بدست آورده بود از ارتش خود پشتيبانى
ايران در زمان نادرشاه ( فارسي ) — صفحة 470
مساهمون: على اصغر عبد اللهى
ص٤٧٠