تخطي إلى المحتوى الرئيسي

ايران در زمان نادرشاه ( فارسي ) — صفحة 452

مساهمون:

ص٤٥٢
كه معادل پانصد هزار ليره به پول ما باشد « 1 » . هانوى ارزش غنائم را 87 ميليون ليره تخمين مىزند و كمترين تخمين 30 ميليون ليره است . در هرصورت اين مبلغ بىنهايت زياد بود اگر نادر شاه آن را به مصرف ارتش خود و كارهاى عام المنفعه رسيده بود خيلى باعث ترقى و پيشرفت ايران فقير مىشد . اما اين ثروت او را به يك شخص خسيس و لئيم تبديل كرده و كشور ايران هرگز از اين ثروت هنگفت و گنج عظيم در مدت زندگانى او استفاده نكرد و پس از مرگش نيز اين گنج پراكنده شده از دست رفت « 2 » .

قتل‌عام

بواسطهء شورشى كه در دهلى برخاست و عده‌اى از ايرانيان كشته شدند خاتمهء صلح‌آميز اين لشگركشى بهم خورد . نادر اول خواست بدون بروز سانحه‌اى اين شورش را بخواباند ولى آخر الامر مجبور شد كه مهار سربازان خود را رها كند و آنها اهالى را قتل‌عام كرده مساكن و منازل را غارت نمودند و طعمهء حريق ساختند تا اينكه محمد شاه واسطه شده و قتل‌عام موقوف گرديد ، اما در اين موقع نيمى از شهر از آتش منهدم شده بود . من شخصا مسجد روشن الدوله را در دهلى ديدن كرده‌ام و نادر شاه در آنموقع در اين مسجد روى سكوئى ايستاده و نفرات خود را براى حمله بسه طرف فرمان داد . نزديك اين مسجد « خونىدروازه » قرار دارد كه قتل‌عام از آنجا شروع گرديد . امروزه در بازار دهلى « نادر شاهى » بمعنى قتل‌عام استعمال مىشود .

ازدواج نصر اللّه ميرزا

نادر شاه بواسطهء اين لشگركشى چندماههء خود چنان ضربتى زد كه در تمام جهان
هامش
( 1 ) - كرزون ( جلد اول صفحات 22 - 317 ) ثابت مىكند كه تخت طاوس تهران در زمان فتحعلى شاه ساخته شده است . ( مؤلف ) ( 2 ) - چندين سال پيش من يك گردن‌بند مرجان ساخت هند از يكى از نوادگان فقير نادر شاه خريدم ، قرائن و دلايلى در دست است كه از آن ميتوانيم باور كنيم كه اين گردن‌بند جزو غنائم دهلى بوده است . ( مؤلف )