تخطي إلى المحتوى الرئيسي

ايران در زمان نادرشاه ( فارسي ) — صفحة 432

مساهمون:

ص٤٣٢
وضعيتى كه شاه عباس با آن روبرو شده بود بدتر بود ، در صورتى كه شاه عباس بواسطهء پادشاهى خود بر تمام منابع ايران دسترسى داشت ، ولى نادر گرفتار شاه طهماسب بود ، با اين وصف لشگركشى او موفقانه خاتمه يافت . نادر يك ارتش ترك را در نزديكى همدان مغلوب ساخته و بدين طريق هم آذربايجان و هم عراق را به تصرف درآورد ، ولى وقتى كه مىخواست ايروان را محاصره كند خبر شورش در خراسان به گوشش رسيد و تا مدتى او را از هدف اصلى خود منحرف ساخت . نادر محاصرهء را ترك گفته و براى محاصرهء هرات يكهزار و چهارصد ميل راه پيمود .

لشگركشى فلاكت‌آور طهماسب بر ضد تركها 1144 هجرى ( 1731 )

شاه طهماسب كه در اثر موفقيت‌هاى نادر تهييج شده بود تصميم گرفت ادارهء عمليات بر ضد تركها را شخصا در دست گيرد ، شكست قبلى ارتش عثمانى در موقعيت قسطنطنيه تأثير سوئى بخشيده بود و در آنجا ينكى چرىها سلطان احمد سوم را از تخت پائين آورده و بجايش محمود پنجم را بر تخت سلطنت نشاندند . نادر قلى نمايندهء سياسى بدربار سلطان جديد روانه ساخت ، ولى قبل از اينكه نتيجهء مأموريت او معلوم شود طهماسب شروع بمحاصرهء مجدد ايروان نمود . او از جلوى آن قلعه عقب‌نشينى نموده و يك ارتش ترك او را در كوريجان نزديك همدان مغلوب ساخت و تلفات زيادى به او وارد كرد . در حقيقت آنچه را كه نادر بدست آورده بود او در ظرف يك ماه از دست داد . در سال بعد طهماسب با ترك‌ها قراردادى بست كه مطابق شروط آن رود ارس مرز ايران گرديد . طهماسب شهرهاى گنجه ، تفليس ، ايروان ، نخجوان شماخى و داغستان را واگذار و در عوض تبريز ، اردلان ، كرمانشاه ، همدان و لرستان را بدست آورد . اين معاهده دربارهء زائرين اماكن مقدسه ، تجارت ، كنسولگريهائى در قسطنطنيه و اصفهان و مطالب ديگر بحث مينمود ، ولى براى آزادى اسراى ايرانى هيچگونه ماده‌اى قيد