تخطي إلى المحتوى الرئيسي

ايران در زمان نادرشاه ( فارسي ) — صفحة 382

مساهمون:

ص٣٨٢
ميريخت و وسائل را خوب برمىگزيد و راه اجرا را پيش از آغاز به كار آماده ميساخت . توجهش معطوف به تمام نواحى كشور بود چيزى به او مكتوم نبود و هيچ‌چيز را فراموش نميكرد . از كار خسته نميشد و از خطر نميترسيد . همواره در نقشه‌هاى خود موانع و مشكلات را منظور ميداشت . » نادر اگر ميخواست چنان كه تحسين و آفرين ملت خودش را جلب كرده بود محبت آنانرا هم ميتوانست جلب كند ولى فكرش همواره مصروف جهانگيرى بود باوجود پيروزيهاى شايانش چون مدام خودسرانه عمل كرد و مالياتهاى كمرشكن گرفت و سلسلهء صفويه را ريشه‌كن كرد و مذهب شيعه را در فشار گذاشت ، در نتيجه مردم ازو آزرده‌خاطر گشتند . جز موارد معدود ( نظير آزاد كردن ايرانيان در خيوك‌آباد و تهيهء وسايل معاش براى آنان ) معمولا نسبت به رفاه مردم بيقيد بود . آنان را فقط بديدهء سرباز و ماليات‌بده مىنگريست . جنگهاى متوالى او مردم را فقير كرد و در مراجعت از هند كه غنايمى به بهاى چندين ميليون ليره با خود آورده بود ميتوانست ملت خستهء خود را سالها از تأديه ماليات بخشوده دارد ولى غنايم را در خزينه نهاد و مالياتهاى گزاف مطالبه نمود و بازرگانان و كشاورز را تحت فشار نهاد و باوجود هوشى كه داشت عاقبت وخيم چنان رفتارى را نديد . البته بايد تصديق نمود كه سرتاسر كشور خود را از خطر بيگانه نجات بخشيد و مهاجمات ويران‌ساز تركمنان و ازبكان را در شمال شرق با انتقال دادن قبايل افشار و كرد و بختيارى به آن نواحى توقيف نمود . از قيود روش صفويان بدرجست و مذهب شيعه را تعديل نمود و پايتخت را از اصفهان به مشهد منتقل ساخت و بر خلاف معمول صفويان كه شاهزادگان را در حرم نگه ميداشتند فرزندان خود را با هرنوع آزمايش نظامى آشنا ساخت . اخبار برميآيد كه نادر لباس مردم را هم عوض كرد و كلاهى دستور داد چهارگوشه كه دور آن دستارى پشمى بسته ميشد . گرچه نتوانست سلاله‌اى بجا گذارد ولى مانند