اكنون موقع آنست كه به شمالغرب ايران و عاقبت كار ابراهيم خان توجهى كنيم . در مدت فرماندهى ابراهيم خان از عثمانى و روسيه كه گرفتار گلاويزى هم بودند خطرى متوجه ايران نبود از ناحيهء گرجيها هم كه بطور لازم تأديب شده بودند نگرانى وجود نداشت فقط لزگيها درصدد ايراث ناامنى در آن نواحى برآمدند . چنان كه ميدانيم عليقليخان پسر ارشد ابراهيم به ولايت مشهد منصوب گشت و كمى بعد كتوان دختر تيمور از سران گرجى به مشهد گسيل گشت و به عقد عليقليخان درآمد . توان گفت سال 1737 ( 1149 ) شمالغرب ايران از نظر سياسى قرين آرامش بود فقط بيمارى طاعون كه در جوار گنجه ظهور كرده بود به نقاط مهم آذربايجان سرايت كرد و تا تبريز رسيد و هزاران نفوس را طعمه خود ساخت . به سال 1738 ( 1150 ) ابراهيم خان در استماع فتوحات رضا قليخان در ماوراء النهر به هوس كشورگشائى افتاد و براى حركت به داغستان مشغول تجهيزات گشت .
بعد از آمادگى لازم ابراهيم خان رو به داغستان نهاد و از ارس عبور نمود و در ابتدا رؤساى عشاير آن ناحيه را احضار نمود ولى اكثر سر از فرمان پيچيدند و در نتيجه ابراهيم پيشروى كرد و در محل « كاخ » با فرماندهان خود به مشورت پرداخت و بنا شد نيروئى بسوى « آقبرج » كه شاه عباس در آنجا مسكنى ساخته بود حركت كند درين بين از نادر شاه فرمانى رسيد كه سران لشكرى مروزى را مرخصى بخشند و اين امر اجرا شد و باوجوداين ابراهيم خان از نقشهء خود منصرف نگشت و پيشروى نمود و اولين زدوخورد شديد در كوهستان به عمل آمد كه در نتيجه به همت جزايرچىهاى خراسان غلبه با ايرانيان شد . سپس ابراهيم كه با اصرار سركردگان خود از حملهء مستقيم به جبههء دشمن منصرف گشت از راه گردنه كوه روانه گشت تا لزگيها را غافلگير كند ولى آنان اطلاع حاصل نمودند و در گذرگاه او كمين جستند و او را هدف گلوله قرار دادند و مقتول ساختند و اين حادثه سبب گسيختگى كار ايرانيان گشت و بعد از جنگ شديد تنبهتن تحت فرماندهى محمد خان افشار كه از اقوام نادر بود تا ارس عقبنشينى كردند .
ايران در زمان نادرشاه ( فارسي ) — صفحة 350
مساهمون: على اصغر عبد اللهى
ص٣٥٠