در باب اين فتحعليخان بين مورخين دوره قاجار و معاصرين عهد شاه طهماسب اختلاف است . ظاهرا موقع اقامت طهماسب در تهران ( اواخر 1725 ) از فتحعليخان استمداد به عمل آمد و او بكمك شتافت و در ورامين با دشمن جنگيد ولى دير جنبيد و به تماس با شاه و دفع غلجاىها دست نيافت بنابراين در سارى به طهماسب پيوست .
به روايت محمد محسن در كتاب زبدة التواريخ ( كه بيغرض به نظر نميآيد ) وى در ( 6 - 1725 ) بر ضد طهماسب قيام نمود و دامغان را غارت كرد و به مازندران رفت و با نيروى دولتى جنگيد آنگاه با چند تن ديگر از سران قاجار سر به انقياد شاه طهماسب نهادند . در هر صورت آنچه محقق است فتحعليخان در اوايل خودسرانه و مستقل از طهماسب حكومت ميكرد .
قدرت شاه طهماسب محدود بود ولى چون تنها وارث ملك صفوى بشمار ميرفت كليهء وفاداران آن سلسله دور او گرد ميآمدند و فتحعليخان با هوشى كه داشت صلاح ميديد به شاه بگرود و در او نفوذ كند و فرمانرواى واقعى ايران گردد . مشار اليه با فراست خود علائم ضعف در دشمنان ايران را دريافت در مارس 1726 بين اشرف افغان و عثمانى جنگ بروز كرد و به اين جهت هردو طرف از پرداختن به شاه طهماسب بازماندند اشرف با قواى خود منفور عامه بود بعلاوه محمود افغان را كشته و بدينواسطه معروض كينهء حسين برادر محمود واقع ميگشت . حسين در قندهار به اوضاع مسلط شده نيروئى گردآورده روسيه همچنانكه مذكور افتاد با رفتن پطر كبير قدرت خود را از دست داده بود . ابداليها هم با اينكه هنوز عاصى بودند يارائى حمله نداشتند . ملك محمود سيستانى نيز كه مشهد را تصرف كرده بود در مقابل علاقهء مردم به صفويان نميتوانست به تعرض آشكار پردازد .
شاه طهماسب به همراهى فتحعليخان به منظور تقويت لشگريان به استرآباد رفت و به او لقب وكيل الدوله داد و بعضى ديگر از قاجاريان را مشاغل دولتى بخشيد .
فتحعليخان به شاه تلقين نمود بر ضد ملك محمود اقدام كند با اين نظر به مقصود مشهد رو به خبوشان پيشروى كرد و درعرض راه قوا گردآورد . ناچار نظر فتحعليخان
ايران در زمان نادرشاه ( فارسي ) — صفحة 305
مساهمون: على اصغر عبد اللهى
ص٣٠٥