وصول نشده بود به يك بار دريافت داشت .
وصول مالياتها با شكنجه و آزار و غارت رعايا توأم بود . به گفتهء محمد كاظم چشم و زبان كسانى را كه ماليات نمىپرداختند درمىآوردند و هركسى كه مردم را به شورش تحريك مىكرد گوش و بينى و زبان قطع مىكردند و تمام اموالش نيز ضبط مىشد . بنا به گفتهء همان مؤلف در بعضى نواحى « هركس مبلغ مقرر را نمىپرداخت زن و كودكانش را به فرنگيان و بازرگانان هندى مىفروختند » .
علمداران و مأموران وصول صفويه حتى در عهد شاه سلطان حسين نيز بيرحمى و قساوت را به اين پايه نرسانده بودند . ناقص كردن اعضاى بدن و به بردگى فروختن اشخاص به خاطر عدم پرداخت ماليات نقض صريح موازين اسلامى بوده . باز به گفتهء محمد كاظم در ظرف اين دو سه سال از 200 تا 300 هزار نفر از رعايا را به خاطر پرداخت نكردن ماليات معلول كرده يا به زندان افكندند . گذشته از اين از سال 1744 م . - 1157 ه . مالياتها سخت افزايش يافت . مثلا ناحيهء خوى كه پيشتر ساليانه سه هزار تومان مىپرداخت مىبايست يكصد هزار تومان بپردازد .
مردم آن ناحيه قادر نبودند اين مبلغ را بپردازند و شورش كردند . به گفتهء « هانوى » درآمد ساليانهء دولت معظم نادر شاه به 2950 تومان بالغ مىگشت ولى اگر سقوط ارزش پول را در نظر بگيريم اين مبلغ دو بار كمتر از درآمد ساليانهء آخرين سلاطين صفوى بوده است .
در نيمهء دوم سال 1156 ه . - 1743 م . در بسيارى از نواحى قيام و شورش آغاز گرديد . سياحان اروپايى خاطرنشان ساختهاند كه در پايان دورهء سلطنت نادر شاه همه جا آثار ويرانى و انحطاط كشاورزى و صنايع و حرف و خالى بودن شهرها به چشم مىخورده . شهر اصفهان خراب و ويران و تقريبا خالى از سكنه شده بود . نادر شاه كه با تجار انگليسى نزديك شده بود از شركت انگليسى به نام « روسيه » كه مىخواست امر صادرات ابريشم را از ايران و از طريق روسيه به اروپاى غربى منحصرا در دست خويش گيرد - حمايت مىكرد .
ايران در زمان نادرشاه ( فارسي ) — صفحة 288
مساهمون: على اصغر عبد اللهى
ص٢٨٨