بازگردند .
از سال 1741 تا 1743 م . - 1154 تا 1156 ه . نادر لشكركشى دشوارى به منظور انقياد خاننشينها و جامعههاى آزاد ( جماعتهاى آزاد پدر شاهى - عشيرتى ) كوهستانى داغستان به عمل آورد ولى دچار ناكامى شد زيرا پايدارى داغستانيان به صورت يك جنگ واقعى قومى درآمد . لشكريان شاه هنگام بازگشت از يخبندان و گرسنگى سخت رنج ديدند و جادهاى از درهء رود سمور به صحراى مغان منتهى مىشد از اجساد مردگان پوشيده شده بود .
لشكركشى به داغستان نخستين ناكامى نظامى نادر شاه بود . از آنجايى كه از اين سفر جنگى غنايمى به دست نيامد و به حيثيت نادر شاه لطمه وارد آمد وى خواست به وسيلهء آغاز جنگ جديدى با عثمانى عراق عرب را تسخير و غنايم جنگى فراوان در آنجا به دست آورده جبران مافات نمايد .
در جنگ با تركيه عثمانى كه از 1743 تا 1746 م . - 1156 تا 1159 ه . ادامه يافت گاهى پيروزى نصيب نادر و زمانى تركان مىگشت ولى نتايج حاصله ثابت نبود و سبب عدم موفقيت اين بود كه در آن اوان در ايران و كشورهاى تابعه قيامهاى عظيمى وقوع يافت و نادر ناگزير براى فرونشاندن نايرهء شورش عدهاى از لشكريان خويش را از صحنهء عمليات جنگى دور و به مراكز عصيان گسيل مىداشت .
بهموجب پيمان صلح سال 1746 م . - 1159 ه . مرز بين ايران و عثمانى به صورت سابق باقى ماند . نادر شاه دو بار ( 38 - 1737 و 1743 - 1741 م . - 51 - 1150 و 56 - 1154 ه ) . لشكريانى براى فتح عمان و جنوب شرقى عربستان گسيل داشت ولى موفقيت ثابتى به دست نياورد .
بدين طريق سياست كشورگشايى نادر شاه پس از سال 1740 م . - 1153 ه . بهطور روزافزون با عدم موفقيت روبهرو شد .
تعقيب سياست مزبور مستلزم مخارج هنگفت بود ولى غنايم جنگى حاصله و فتوحات جديد اندك و ناچيز بود . نادر شاه وسايل مالى و نيروهاى جنگى كشور
ايران در زمان نادرشاه ( فارسي ) — صفحة 286
مساهمون: على اصغر عبد اللهى
ص٢٨٦