تخطي إلى المحتوى الرئيسي

ايران در زمان نادرشاه ( فارسي ) — صفحة 282

مساهمون:

ص٢٨٢
نادر در دشت مغان تشكيل شد و در ماه مارس همان سال پايان پذيرفت . شرح مذاكرات اين قورولتاى را ميرزا مهدى خان و محمد كاظم با جانبدارى و از نظرگاه طرفداران نادر داده‌اند . شيخ محمد على حزين و آبراآم‌كرتاتسى اسقف بزرگ و كاتوليكوس ارمنى مطالب بيطرفانه‌ترى دربارهء قورولتاى مزبور نوشته‌اند كه از نظرگاه گواهان مستقل و بيغرض مىباشد . مجتهدين شيعه و امامان جماعت و قاضيان و آبراآم‌كرتاتسى اسقف بزرگ و كاتوليكوس ارمنى و بگلربگان و خوانين و ديگر اميران فئودال و سران قبايل چادرنشين و كلانتران و حتى عدهء كثيرى از كدخدايان كويها و دهكده‌ها به اين قورولتاى دعوت شده بودند . بر روى هم بيست هزار نفر و طبق اطلاعات رسمى حتى صد هزار نفر ( در اين رقم عدهء خدمه نيز منظور شده است ) گردآمده بودند . براى مجتمعين در حدود 12 هزار ساختمان موقتى از نى و از آنجمله‌اند مساجد و گرمابه‌ها و بازار ساخته شده بود . خوانين كه عدهء آنان به 54 مىرسيد در اين قورولتاى نقش رهبرى را عهده‌دار بودند و ديگران نقش نعش را داشتند . در روز عيد خورشيدى ايرانيان يا نوروز ( 21 مارس ) نادر به « خوانين و سلاطين و بكان و آقايان و خليفهء محترم ارامنه ( يعنى اسقف كاتوليكوس ) و كدخدايان و اعيان و جميع حاضران » تكليف كرد تا از ميان خود شاه جديد را انتخاب كنند زيرا عباس سوم كودكى است و فقط نام شاهى دارد و خود نادر هم از فرط كار خسته شده است و ميل دارد براى استراحت كناره‌گيرى كند . بديهى است كه امتناع نادر از زمامدارى ساختگى بود و از آزادى در انتخابات شاه سخنى هم نمىتوانست گفته شود . قورولتاى كه اعضاى آن قبلا برچين و انتخاب شده بود جرأت نكردند جز نادر كسى را به سلطنت انتخاب كنند . روحانيون شيعه كه روابط نزديك و محكمى با سلالهء صفويه داشتند در پنهان بر ضد نادر بودند ولى به محض اينكه ملاباشى ( رئيس روحانيون شيعه ) به نفع حفظ سلالهء صفوى اظهارنظرى كرد به حكم نادر مقتول گرديد و بعد از آن ديگر علما حتى جرأت سخن گفتن نكردند .