413 - جميل بن دراج گويد : از امام صادق عليه السّلام پرسيدم : كه آيا شيطان از فرشتگان بود يا كارى از كارهاى آسمان به او سپرده شده بود ؟ فرمود : نه از فرشتگان بود و نه كارى به او سپرده شده بود .
و نه مورد احترام و كرامتى بود . من بنزد طيار ( ظاهرا مقصود حمزة بن طيار است ) آمدم و آنچه را شنيده بودم به دو گفتم ، طيار سخن امام عليه السّلام را منكر شده گفت : چگونه از فرشتگان نبوده با اينكه خداى عز و جل فرمايد : « و هنگامى كه گفتيم بفرشتگان آدم را سجده كنيد همه سجده كردند مگر ابليس » ( سورهء كهف آيه 49 ) ( و از اينكه ابليس را از فرشتگان استثناء فرموده معلوم مىشود كه او جزء فرشتگان بوده ) پس خود طيار به خدمت امام صادق عليه السّلام آمد و در وقتى كه من هم خدمت آن حضرت بودم اين موضوع را پرسيده و عرضكرد : قربانت گردم اينكه خداى عز و جل در بسيارى از جاهاى قرآن مؤمنان را مخاطب ساخته و فرمايد : « اى كسانى كه ايمان آوردهايد » آيا منافقان هم در اين خطاب داخل شوند ؟ فرمود : آرى منافقان هم داخل اين خطاب هستند ، و همچنين گمراهان و هر كس كه بدعوت ظاهر اسلام اقرار و اعتراف دارد . شرح - با همين جمله حضرت پاسخ او را داد ، يعنى همچنان كه خطاب « * ( يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا ) * » شامل منافقان و گمراهان نيز مىشود با اينكه آنها در واقع ايمان نياوردهاند همچنين ابليس نيز با اينكه جزء فرشتگان نبود ولى چون در ميان آنها بود و در شمار آنان محسوب ميشد « فرشتگان » شامل او هم مىشود ، گذشته از اينكه آيه اى را كه طيار به او استدلال كرده يعنى آيه 49 از سورهء كهف خود بصراحت گويد : كه ابليس از فرشتگان نبود زيرا دنبال آيه است كه : انه * ( كانَ مِنَ الْجِنِّ فَفَسَقَ عَنْ أَمْرِ رَبِّه ) * . . . ( يعنى ابليس از جن بود و از دستور پروردگار خويش سرپيچى كرد . . . ) .
414 - مرازم از امام صادق عليه السّلام روايت كند كه فرمود : مردى بنزد رسول خدا ( ص ) آمده عرضكرد : من دعا ميكنم و قسمتى از دعاى خود را مخصوص تو قرار مىدهم ؟ فرمود : اين براى تو خير
الكافي ( الروضة من الكافي ) ( فارسي ) — صفحة 94
مساهمون: الشيخ الكليني
ص٩٤