حالش در پايان حديث خواهد آمد ) پيش آن حضرت آمده سلام كرد و برفت ، امام صادق ( ع ) دلش به حال او سوخت و اشگ از چشمانش جارى شد من به آن حضرت عرضكردم : شما را ديدم كه با او رفتارى كردى كه پيش از اين چنين نميكردى ؟ فرمود : به حال او رقت كردم چون او را به چيزى نسبت دهند كه حق او نيست ( يعنى او را مهدى موعود و شايستهء امر خلافت دانند در صورتى كه او نيست و شايستهء آن هم نيست ) او را من در كتاب على عليه السّلام نه از خلفاى اين امت و نه از پادشاهان آنها يافتهام ( و نامش در زمرهء خلفاى اين امت ثبت نشده ) . شرح - محمد بن عبد الله كه نامش در اين حديث ذكر شده فرزند عبد الله بن حسن بن حسن بن على بن ابى طالب ( ع ) است كه در زمان منصور دوانيقى ( دومين خليفهء عباسى ) قيام كرد و خود را مهدى موعود دانست و كشته شد ، و كلينى ( ره ) جريان آمدن عبد الله بن حسن را براى جلب موافقت امام صادق ( ع ) براى بيعت با فرزندش محمد در اصول كافى نقل كرده است بدان جا مراجعه شود . كه در آنجا هم امام صادق صريحا بعبد الله بن حسن فرمود كه كار بيعت مردم با محمد سر نخواهد گرفت و او بدست منصور كشته خواهد شد . و او را اندرز داد كه بر عليه منصور قيام نكند . ولى با كمال تأسف عبد الله بن حسن اندرزهاى آن حضرت را نپذيرفت بلكه سخنان آن حضرت را حمل بر حسادت كرده نسبت بدان حضرت گستاخى نمود . و بالاخره هم چنان شد كه امام ( ع ) فرموده بود .
595 - على بن ابراهيم در حديث مرفوعى روايت كرده كه امام صادق ( ع ) به مردى فرمود : « فتى » ( يعنى جوان ) در نزد شما چه كسى است ؟ آن مرد پاسخداد : تازه جوان . امام عليه السّلام فرمود : نه ، « فتى » يعنى مؤمن ، زيرا اصحاب كهف پيرمرد بودند ولى خداى عز و جل بواسطهء ايمانى كه داشتند آنها را جوان ناميده است . شرح - مقصود امام ( ع ) اين است كه جوان از نظر خدا و دين آن كسى است كه جوانمرد باشد و در راه ايمان به خدا گذشت و جوانمردى داشته باشد ، چنانچه اصحاب كهف اين چنين بودند .
596 - سدير گويد : مردى از امام باقر ( ع ) از تفسير گفتار خداى عز و جل پرسيد كه فرمايد :
گفتند پروردگارا ميان منزلگاههاى ( سفر ) ما فاصله و دورى انداز و بخودشان ستم كردند « ( سورهء
الكافي ( الروضة من الكافي ) ( فارسي ) — صفحة 258
مساهمون: الشيخ الكليني
ص٢٥٨