عز و جل اراده كند كه آن را به جائى روان كند بادى بفرستد تا آن را براند و فرشتگانى بر آن بگمارد تا آن را با شلاقها بزنند و آنها همان برق است ( كه شما مىبينيد ) و آن ابر بدين ترتيب بالا رود ، سپس اين آيه را قرائت فرمود : « آن خدائى كه بادها را فرستد تا ابر را برانگيزد و ما آن را به بلدى مرده برانيم . . . تا آخر آيه » ( سورهء فاطر آيهء 9 ) و نام آن فرشته ( كه ابر را براند ) رعد است . مترجم گويد : اين حديث را على بن ابراهيم در تفسير خود در ذيل آيهء شريفه فوق به اين نحو روايت كرده كه گويد :
« حدثنى ابى عن العزرمى عن ابيه عن حارث الاعور عن امير المؤمنين عليه السّلام قال قال امير المؤمنين ) * و سئل عن السحاب اين يكون ؟ قال : على شجر كثيف على ساحل البحر على شاطئ البحر يأوى اليه ، فاذا اراد الله عز و جل ان يرسله ارسل ريحا فأثاره و وكل به ملائكة يضربونه بالمخاريق و هو البرق فيرتفع » و برخى از دانشمندان مسلمان پارسى زبان براى تطبيق دادن اين حديث با علوم روز آن را اين گونه ترجمه كردهاند :
از حضرتش عليه السّلام راجع بأبر سؤال كردند كه در كجا است ؟ گفت : در جنگل انبوه بر ساحل دريا كه به آن سمت مسكن گزيند ( جمع شدن هواى دم دار بر روى دريا و داخل جنگلهاى استوائى و ساحلى ) پس هر گاه كه خدا اراده نمايد آن را برساند بادى را ميفرستد ، باد ايجاد آشفتگى و برانگيختگى در آن مىكند ، و فرشتگانى را ميگمارد ( مبدء نيروها و عوامل طبيعت ) با ترناهائى بزنند و آن برق است آنگاه ابر اوج ميگيرد ( همانطور كه ميدانيم چگونه وزش شديد و مالش باد و غبار و مه ايجاد طوفان و توليد و تخليهء الكتريسته مينمايد كه توأم با بالا رفتن ابر و دانه بندى باران است ) .
با توجه بحديث على بن ابراهيم احتمال اينكه جملهء : « يكون على شجر على كثيب . . . » كه در روايت كلينى است ، همان « يكون على شجر كثيف . . . » بوده باشد كه در حديث على بن ابراهيم است و دچار تصحيف و تحريف شده باشد احتمال خيلى دورى نيست ، ولى باز كردن راه تأويل و ارتكاب خلاف ظاهر مانند اينكه فرشته را به ( مبدء نيروها و عوامل طبيعت ) تأويل كردن و امثال اين گونه تأويلاتى كه اخيرا براى تطبيق دادن آيات و روايات با علوم روز كه زائيدهء مغزهاى محدود بشرى است ميان متجددين ديندار مد شده و مترجم مزبور نيز بدان دست زده است كار خطرناكى است كه بايد متدينين بمذهب حقهء شيعه اثنى عشرى از آن بر كنار باشند ، و هر چه را بفهم و خرد خويش از آيات و روايات درك نكردند علم آن را به خود اهل بيت و ائمهء اطهار واگذارند چنانچه خود آنها دستور فرمودهاند و چه بسا روزى برسد كه پيشرفت شگرف علم بشرى پرده از روى آنها بردارد .
269 - مثنى حناط و محمد بن مسلم گويند : امام صادق عليه السّلام فرمود : هر كه زبانش راست گويد كردارش پاك خواهد بود و هر كه نيتش خوب باشد خداى عز و جل روزيش را بيفزايد ، و هر كه با
الكافي ( الروضة من الكافي ) ( فارسي ) — صفحة 20
مساهمون: الشيخ الكليني
ص٢٠