برگزيند و از فرمانبردارى او سر باز زند و بر ارتكاب گناهان كبيره ايستادگى كند او كافر است ، و هر كه دين وكيشى غير از دين مؤمنين بر پا دارد مشرك است .
شرح - مجلسى ( ره ) گويد : آنچه از اين اخبار براى من آشكار شود اينست كه مقصود بيان كفر آن كسى است كه منكر امامت امير المؤمنين عليه السّلام شده و بر او پيشى گرفته و با او جنگيده است ، وغرض اينست كه اينها پليدتر از مشركين هستند ، و از اين روايات ظاهر گردد كه كفر عبارت است از ترك اطاعت خداوند از روى عناد وتكبرورزى ، وشرك آنست كه براى خداوند در ميان خلق يا در عبادت يا طاعت شريكى بسازد چه اين كار از روى عناد باشد يا از روى نادانى وگمراهى ، پس آن حضرت بيان فرمود : كه ترك اطاعت خداوند دانسته و از روى علم با عناد وتكبر پليدتر وجلوتر از شرك است زيرا اولى گناهى كه از روى عناد سر زد گناه ابليس بود زيرا او شرك نورزيد بلكه ترك سجده واطاعت حق نمود از روى عناد وتكبر .
3 - زراره گويد : نزد حضرت باقر عليه السّلام از سالم بن أبى حفصه وپيروانش ذكرى بميان آمد پس ( زراره يا ديگرى ) گفت : اينان منكرند كه هر كه با على عليه السّلام جنگيده مشرك است ؟ حضرت باقر عليه السّلام فرمود : پس ( لا بد ) پندارند كه آنها كافرند ، سپس به من فرمود : كفر جلوتر از شرك است ، پس متذكر كفر ابليس شد در آنجا كه خداوند به او فرمود : سجده كن واو سر باز زد ، و ( مجددا ) فرمود : كفر جلوتر از شرك است ، پس هر كه بر خدا دليرى كند و از اطاعتش سر باز زند و بر ارتكاب گناهان كبيره ايستادگى كند پس او كافر است ، يعنى استخفاف كرده ( و سبك شمرده ) و كافر است .
شرح - مجلسى ( ره ) گويد : سالم بن أبى حفصه از كسانى است كه از امام سجاد و حضرت باقر وصادق عليهم السلام روايت نقل كند وزيدى مذهب بوده و از سران آنها است ، و امام صادق عليه السلام او را لعنت وتكذيب وتكفير كرده است و در ذم او روايات زيادى رسيده .
و در جملهء « يعنى مستخف كافر » كه در آخر حديث است گويد : ظاهر اين است كه گفتهء يكى از راويان حديث است ، و گفته شده : كه شايد كلام امام عليه السلام باشد ومقصود اين باشد كه در صورتى بكفر تارك اطاعت حكم شود ، كه استخفاف كند ، يا مقصود اين باشد كه آنكه هميشه ترك طاعت كند ناچار بايد استخفافكننده هم باشد .
الكافي ( أصول الكافي ) ( فارسي ) — صفحة 94
مساهمون: الشيخ الكليني
ص٩٤