داريم ( يا با او دوستى كنيم ) و هر كه با ما مخالف بود چه علوى باشد چه غير او از او بيزارى جوئيم ؟ پس به من فرمود : اى زراره گفتار خداوند از گفته تو درستتر است ، پس كجايند آنها كه خداى عز وجل ( در باره ءشان ) فرمايد : « مگر ناتوانان از مردان و زنان وكودكان كه نه چاره دارند و نه راه به جائى برند » ( سوره نساء آيه 98 ) كجايند آنان كه باميد خدايند ؟ كجايند آنان كه كار نيك را با كردار بد بهم آميختند ؟ كجايند اصحاب اعراف ؟ كجايند مؤلفة قلوبهم ؟ ( يعنى دل بدست آوردگان ، و آنها دسته اى از اشراف زمان رسول خدا ( ص ) بودند كه آن حضرت سهمى از زكات به آنها ميداد كه دل آنها را بدست آورد و براى جنگ با دشمنان اسلام به آنان استعانت جويد ) .
حماد ( از قول زراره ) در اين حديث افزوده است : كه آواز امام باقر عليه السلام و صداى من بلند شد تا حدى كه هر كه در خانه بود مىشنيد .
وجميل از قول زراره در حديث افزوده است : ( زراره گفت : ) همين كه سخن ميان من و آن حضرت بدراز كشيد به من فرمود : ( آيا ) بر خداوند حتم است كه گمراهان را ببهشت نبرد ؟ .
شرح - مقصود اين است كه حضرت باقر عليه السلام قصدش آگاهى دادن زراره و آنان كه در مجلس حضور داشته اند باشتباه او بود كه پنداشته است ميزان در خوبى وبدى و اهل بهشت ودوزخ فقط همعقيده گى با شيعه است ، و امام عليه السلام فرموده بسا كه ناتوان در دين از مخالفين كه عنادى نورزند و ساير اصنافى كه ذكر فرموده است به بهشت روند زيرا كه خداوند وعدهء عفو وآمرزش به آنها داده است و نبايد از آنها بيزارى جست ضمنا از رويهمرفتهء اين حديث استفاده شود كه زراره مرد بىادب وبىاطلاعى بوده وحديث بحسب ظاهر دلالت بر مذمت زراره كند در صورتى كه جلالت قدر ومقام او مورد اتفاق شيعه است وروايات بسيارى در مدح او رسيده تا به جائى كه او را فقيه ترين اصحاب حضرت باقر وصادق عليهما السلام دانسته اند ، ولذا براى جواب از اين حديث ونظائر آن وجوهى گفته اند : مانند اينكه گفته اند : اين امور در آغاز كارش بوده پيش از آنكه معرفتش كامل گردد ، يا اينكه طبع وخوى او اين گونه بوده ونمىتوانسته خوددارى كند از بحث ومشاجره نه بخاطر شك وترديد وبىاعتنائى او ، يا قصدش آموختن كيفيت مناظره در اين مطلب بوده كه با
الكافي ( أصول الكافي ) ( فارسي ) — صفحة 92
مساهمون: الشيخ الكليني
ص٩٢