توضيح - بايد دانست كه همهء آنچه دل بخواهد ، وپيروى هواى نفس همه جا مذموم نيست ، بلكه ميزان همانست كه در باب دوستى دنيا گذشت كه هر هواى نفسى كه فقط بخاطر شهوت رانى ولذت جسمانى واغراض دنيوى باشد و خدا در آن منظور نباشد پيروى از آن مذموم ، و چنانچه پيروى كرد پيروى نفس امارهء بسوء را كرده است ، و آنچه انسان بخاطر اطاعت امر خداى سبحان انجام دهد و براى تحصيل رضاى او باشد اگر چه بر طبق دلخواه وهواپرستى او باشد مذموم نيست ، پس ممكن است گاهى انسان بخاطر شهرت در عبادت وجلب قلوب جهال ونادانان ترك لذات نفسانى كند وگرسنگى وتشنگى وشبزنده دارى را بر خود هموار كند ولى مذموم باشد زيرا بخاطر اغراض پست دنيا بوده ، و در مقابل گاهى ممكن است بخاطر انجام فرمان خدا وبمنظور بدست آوردن فرزند صالح وشايسته ، يا براى آلوده نشدن به حرام ازدواج كند و با حلال خود جماع كند ، وچنين شخصى اگر چه لذت جسمانى هم ميبرد ولى مذموم نيست چون هدفش در اين عمل كار صحيحى است . اين بود ملخصى از كلام مجلسى عليه الرحمة .
2 - از امام باقر عليه السلام روايت شده كه رسول خدا ( ص ) فرمود : خداى عز وجل فرمايد : سوگند بعزت وجلال خودم و بزرگى وكبريائم ونور و برترى مقامم كه هيچ بنده دلخواه خود را بر دلخواه من مقدم ندارد جز اينكه كارش را پريشان كنم ودنيايش را در هم سازم ، ودلش را به او مشغول كنم ، و از دنيا بر او ندهم جز آنچه برايش مقدر كرده ام ، وسوگند بعزت وجلال و بزرگى ونور و برترى و بلندى مقامم كه هيچ بندهء دلخواه مرا بر خود مقدم ندارد جز آنكه فرشتگان من او را نگهبانى كنند ، وآسمانها و زمينها روزى او را متكفل گردند ( وبعهده گيرند ) و از پس تجارت هر تاجرى پشتيبان ونگران او باشم ، و دنيا هم در حالى كه نخواهد بجانب او رو كند .
توضيح - مجلسى عليه الرحمة در معناى « وكنت له من وراء تجارة كل تاجر » چند وجه ذكر كرده كه شايد بهترين آنها وجه اول است كه مقصود اين است كه دل آنها را مسخر او كنم ، و در دلهاى آنها اندازم تا سهمى از بهرهء تجارت خود را به او بدهند .
3 - امير المؤمنين عليه السلام فرمود : جز اين نيست كه من بر شما از دو چيز مىترسم : پيروى هواى
الكافي ( أصول الكافي ) ( فارسي ) — صفحة 31
مساهمون: الشيخ الكليني
ص٣١