دفع مىكند . . تا اينكه گويد : وطبرسى گفته است : تبتل بمعنى انقطاع بدرگاه خدا است براى عبادت ، واخلاص عمل براى او و اصل آن از « بتل الشيء » بمعنى بريدن و قطع كردن آن است و از اين رو فاطمه ( ع ) را بتول گفتند : چون با عبادت خدا از ديگران بريده بود ، سپس مجلسى ( ره ) گويد : محتمل است معناى حديث اين باشد كه اين قسم بهترين اقسام تبتلى است كه خداوند فرموده ، واشارهء با انگشت ممكن است اشاره ببلندى وپستى باشد ، وحركت دادن انگشتان اشاره به چپ وراست باشد ، و گفته شده : بلندى وپستى اشاره باينست كه پروردگارا نميدانم آيا مرا بلند گردانيده يا پست كرده اى ، وحركت دادن به چپ وراست اشاره بدان است كه نميدانم آيا از اصحاب يمين هستم يا از اصحاب شمال .
2 - محمد بن مسلم گويد : از حضرت باقر عليه السّلام پرسيدم از ( تفسير ) گفتار خداى عز وجل : « پس فروتن نشدند براى پروردگار خويش وزارى نكردند » ( سورهء مؤمنون آيه 76 ) فرمود : استكانت همان فروتنى است وتضرع : بلند كردن هر دو دست وزارى كردن بدانها است .
3 - حضرت صادق عليه السّلام رغبت را ذكر كرد ودرون دو كف خود را به طرف آسمان باز كرد ( يعنى رغبت چنين است ) و اما رهبت چنين است : و پشت دو دست را به طرف آسمان كرد ، و اما تضرع چنين است وانگشتانش را براست و چپ گردانيد ، وتبتل چنين است : وانگشتانش را بالا ميبرد وپائين مىآورد ، وابتهال چنين است : و دست خود را تا برابر رويش بجانب قبله كشيد ( فرمود ) وابتهال نباشد تا اشك روان شود .
4 - محمد بن مسلم گويد : شنيدم حضرت صادق عليه السّلام ميفرمود : مردى به من گذر كرد و من با دست چپ در نماز دعا ميكردم ، پس گفت : يا ابا عبد الله با دست راستت ( دعا كن ) من گفتم : اى بندهء خدا
الكافي ( أصول الكافي ) ( فارسي ) — صفحة 230
مساهمون: الشيخ الكليني
ص٢٣٠