شرح - مجلسى ( ره ) گويد : « حسب » شرافت وشخصيت آباء واجدادى است وبسا بشرافتى اطلاق شود كه از كارهاى نيك يا اخلاق خوب بدست آيد گر چه از پدران نباشد .
3 - عقبة بن بشير اسدى گويد : به امام باقر عليه السّلام عرضكردم : من عقبة بن بشير اسدى هستم ، و در ميان قوم خود خاندان بزرگى دارم ؟ حضرت فرمود : تو بحسب و شرافت خانوادگيت بر سر ما منت نهى ؟ بدرستى كه خداوند آنكه مردم او را پست ميشمردند بواسطهء ايمان در صورتى كه مؤمن باشد بالا برده است ، وآنكه مردم او را شريف ميخواندند به جهت كفر در صورتى كه كافر باشد پست وزبون ساخته است ؛ پس كسى را بر كسى برترى نيست جز بوسيلهء تقوى .
توضيح - آنچه ترجمه شد بنا بر اينست كه لفظ « ما » در جمله « ما تمن . . . » استفهاميه باشد ، ومحتمل است « ما » نافيه باشد ، « يعنى » بر ما منت منه . . . « وگفتار آن حضرت كه فرمود : » پس كسى را بر كسى برترين نيست . . . « اشاره است بگفتار خداى تعالى : » اى مردم همانا ما آفريديمتان از نر ومادهء وگردانيديم شما را شاخه هائى وتيره هائى تا يك ديگر را بشناسيد ، همانا گرامى ترين شما نزد خدا پرهيزگارترين شما است ، سورهء حجرات آيهء 13 « .
4 - حضرت باقر عليه السّلام فرمود : عجب است از متكبرى كه به خود مينازد ، در صورتى كه از نطفهء آفريده شده ، سپس مردارى گنديده شود ، و در اين ميان نميداند با او چه خواهد شد .
5 - حضرت صادق عليه السّلام فرمود : كه مردى نزد رسول خدا آمد عرضكرد : اى رسول خدا من فلان پسر فلانم و تا نه نفر از پدران خود را شمرد ، رسول خدا ( ص ) بوى فرمود : تو دهمى آنانى در دوزخ .
شرح - مجلسى ( ره ) در معناى حديث گويد : يعنى پدرانت كافر بوده اند و در دوزخند ، پس اين
الكافي ( أصول الكافي ) ( فارسي ) — صفحة 21
مساهمون: الشيخ الكليني
ص٢١