تا آنكه نفس باينجا ( يعنى بگلوگاه ) رسد ، عرضكرد : پروردگارا مرا بس است .
2 - حضرت صادق عليه السّلام فرمود : رسول خدا ( ص ) فرموده است : هر كه يك سال پيش از مرگش توبه كند خداوند توبه اش را بپذيرد سپس فرمود : يك سال هر آينه زياد است هر كه يك ماه پيش از مرگش توبه كند خدا توبه اش را بپذيرد ، سپس فرمود يك ماه زياد است ، هر كه يك هفته پيش از مرگش توبه كند خدا توبه اش را بپذيرد ، سپس فرمود : يك هفته زياد است هر كه يك روز پيش از مرگش توبه كند خدا توبه اش را بپذيرد ، سپس فرمود : يك روز زياد است هر كه پيش از ديدار مرگ ( ملك الموت ) توبه كند خدا توبه اش را بپذيرد .
شرح - مجلسى ( ره ) از شيخ بهائى در اربعين نقل كند گفته است : مقصود بپذيرفتن توبه ساقط كردن عقابى است كه بر اين گناهى كه از آن توبه كرده مترتب شده بود وسقوط عقاب بسبب توبه از چيزهائى است كه مورد اتفاق اهل اسلام است ، وخلافى كه هست در اين است كه آيا پذيرش توبه بر خدا لازم است كه اگر بعد از توبه عقاب كند ستم باشد ، يا آن تفضلى است كه خداوند از جهت كرم و رحمت ببندگانش فرموده ؟
معتزله به اولى قائل شده اند و آن را بر خدا لازم دانند ، واشاعره به دوم قائل شده اند وشيخ طوسى ( ره ) در كتاب اقتصاد وعلامه ( ره ) در برخى از كتابهاى كلامى خود همين قول را اختيار فرموده اند ، ومحقق طوسى در كتاب تجريد توقف كرده است ، و آنچه شيخ طوسى وعلامه اختيار كرده اند همان ظاهرى است .
3 - حضرت باقر عليه السّلام فرمود : همين كه جان باينجا رسيد - و اشاره بگلوى خود فرمود - براى عالم ( ودانا ) توبه نباشد ، و براى نادان وقت توبه ( باقى ) است .
شرح - مجلسى ( ره ) گودى : اين حديث در باب « لزوم حجت بر عالم » گذشت ، و اين كه فرمود : « براى عالم توبه نيست . . . » گويا مراد بعالم كسى است كه شاهد بر احوال آخرت باشد ، ومقصود از جاهل آن كس است كه آن را مشاهده نكرده ، و ممكن است مقصود از عالم وجاهل همان معناى معروف ومتبادر آن باشد و در اين صورت حديث موافق شود با ظاهر آيهء شريفه * ( إِنَّمَا التَّوْبَةُ عَلَى الله لِلَّذِينَ يَعْمَلُونَ
الكافي ( أصول الكافي ) ( فارسي ) — صفحة 174
مساهمون: الشيخ الكليني
ص١٧٤