* ( إِنَّ السَّمْعَ والْبَصَرَ والْفُؤادَ كُلُّ أُولئِكَ كانَ عَنْه مَسْؤُلًا » ( سورهء اسراء آيه 36 ) نقل كند كه اين آيه دلالت دارد بر اينكه انسان به نيست گناه هم كه در دل كند مؤاخذه شود ، ونيز كلامى از سيد مرتضى و صاحب تفسير كشاف در تفسير آيهء شريفه : * ( إِذْ هَمَّتْ طائِفَتانِ مِنْكُمْ أَنْ تَفْشَلا والله وَلِيُّهُما ) * ( سورهء آل عمران آيهء 123 ) به همين مضمون نقل كند ، و در آخر كلام نتيجه گيرد كه اين اخبارى كه در اين باب آمده است ( مانند همين خبر وخبر بعد از اين ) دلالت ندارند بر اينكه عزم بر گناه ، گناه نيست ، وجز اين نيست كه دلالت دارند بر اينكه كسى كه عزم بر گناهى مانند شرب خمر يا زنا مثلا كرد ولى آن گناه را انجام نداد بر او نوشته نشود نه اينكه يكسره گناهى نكرده ، بلكه گناه هست ولى نوشته نشود و آن عفو شده است .
2 - حضرت صادق عليه السلام فرمود : همانا مؤمن آهنگ كار نيك كند و انجام ندهد و براى او حسنه اى نوشته شود ، و اگر انجام دهد ده حسنه براى او نوشته شود ، وهمانا مؤمن آهنگ كار بد كند كه آن را بجا آورد ونكند ، پس چيزى بر او نوشته نشود .
3 - عبد الله بن موسى بن جعفر گويد : از پدرم ( موسى بن جعفر عليه السّلام ) پرسيدم از دو فرشتهء ( موكل ) بر انسان كه آيا هر گاه بنده قصد گناه كند يا قصد كار نيك كند ميدانند ؟ فرمود : بوى مبال و بوى عطر يكى است ؟ گفتم : نه ، فرمود : همانا بنده چون آهنگ كار نيك كند نفسش خوشبو بيرون آيد ، پس فرشتهء دست راست بفرشتهء دست چپ گويد : برخيز ( ودنبال كار خود رو ) زيرا اين بنده آهنگ كار خوب كرده ، وهنگامى كه آن كار خوب را انجام داد زبانش قلم او باشد و آب دهانش مركب او و آن را براى او ثبت كند ، و هر گاه آهنگ گناه كند نفسش بد بو بيرون آيد ، پس فرشتهء دست چپ بدست راستى گويد : توقف كن ( و دست نگهدار و چيزى ننويس ) زيرا او آهنگ گناه كرده ، و چون آن گناه را بجا آورد زبانش قلم او است ومركبش آب دهان او ، و آن گناه را بر او ثبت كند .
الكافي ( أصول الكافي ) ( فارسي ) — صفحة 162
مساهمون: الشيخ الكليني
ص١٦٢