4 - موسى بن جعفر عليه السلام فرمود : خمس از پنج چيز بايد داده شود : 1 - غنيمتها ، 2 - غواصى ( منافع دريا ) 3 - گنجها 4 - معادن 5 - نمكزارها ( كه معدن مخصوصى است ) از تمام اين انواع دريافت مىشود و به كسانى كه خداى تعالى مقرر فرموده داده مىشود و چهار پنجم آن ( يعنى غنائم ) ميان جنگجويان متصديان جنگ تقسيم مىشود ، و خمس ميان آنها ( كه خدا مقرر فرموده ) به شش سهم تقسيم مىشود : 1 - سهم خدا ، 2 - سهم پيغمبر ، 3 - سهم خويشان پيغمبر ، 4 - سهم يتيمان ، 5 - سهم تهيدستان ، 6 - سهم در راه ماندگان .
سهم خدا و سهم پيغمبر پس از وفات پيغمبر از نظر وراثت بواليان امر ( ائمه معصومين ) تعلق دارد ، پس براى امام سه سهم است : دو سهم از نظر وراثت و يكسهم بهره خود او است از جانب خدا ، بنا بر اين نصف كامل خمس از اوست ( كه در اين زمان به سهم امام معروفست ) و نصف ديگر ميان خاندانش تقسيم مىشود :
يك سهم به يتيمان آنها و يكسهم بتهيدستان و يكسهم بدر راه ماندگانشان داده مىشود كه طبق قرآن و سنت پيغمبر ميان آنها تقسيم شود ، به مقدارى كه يك سالشان را كفايت كند ، اگر از آنها چيزى زياد آمد ، به حاكم ميرسد و اگر سهم امام قابل قسمت نبود ، يا كمتر از مقدار كفاف آنها بود ، به عهده حاكم است كه از آنچه در دست دارد ايشان را بىنياز كند ، و مخارج آنها از اين نظر به عهده حاكم گذاشته شد كه مقدار زيادى از آنها به او تعلق دارد .
و همانا خدا خمس را مختص آنها قرار داد و به تهيدستان و در راه ماندگان مردم ديگر نداد تا بجاى صدقات ( زكات واجب ) مردم باشد ( كه بر سادات حرام گرديد ) و براى اينكه خدا ايشان را بواسطه قرابتشان با پيغمبر ( از گرفتن زكات ) بر كنار كند و از چرك اموال مردم ارجمندشان دارد ، لذا مال
الكافي ( أصول الكافي ) ( فارسي ) — صفحة 492
مساهمون: الشيخ الكليني
ص٤٩٢