شرح - تفسير و ظاهر آيه شريفه در باره سفارش نسبت به پدر و مادر جسمانى و سپاسگزارى از آنها و خوشرفتارى با ايشانست ، ولى تأويل آيه چنان كه امير المؤمنين عليه السلام بيان ميفرمايد ، بر پدران روحانى كه پيغمبر و اوصياء آن حضرت باشند ، منطبق مىشود ، ليكن تطبيق جزئياتش چنان كه مرحوم مجلسى ميگويد : از غريبترين تأويلاتست و بر فرض صدورش از امير المؤمنين عليه السلام از بطون عميقه است و از ظاهر معنى لفظ بسيار دور است و كسى آن را داند كه خود فرموده است .
80 - عمرو بن حريث گويد : قول خداى تعالى را : « مانند درخت پاكى كه ريشه اش برجا و شاخه اش سر به آسمان كشيده - 24 سوره 14 - » از امام صادق عليه السلام پرسيدم ، حضرت فرمود : رسول خدا صلَّى الله عليه و آله اصل و ريشه آن درخت است و امير المؤمنين عليه السلام فرع ( و تنه ) آن و امامان از نسل آنها شاخه هاى آن و علم امامان ميوه آن و شيعيان مؤمن ايشان برگهاى آنست ، آيا در آن درخت چيز زياد ديگرى هست ؟ عرضكردم : نه ، به خدا . فرمود : به خدا كه چون مؤمنى متولد شود ، برگى در آن درخت پيدا مىشود و چون مؤمنى ميميرد ، برگى از آن درخت مىافتد .
شرح - در اين سوره مباركه خداى متعال كلمه طيبه را بچنين درخت طيب و پاكى مثل زده و كلمه خبيثه و ناپاك را بدرخت ناپاكى كه ريشه كن شده و ثباتى ندارد تشبيه فرموده : مفسرين گفتهاند : مقصود از كلمه طيبه توحيد است يا هر كلامى كه عبادت خدا باشد و در اين روايت امام صادق عليه السلام آن را با پيغمبر و ائمه و علم آنها و شيعيانشان منطبق فرموده است ، و مقصود از سؤال آن حضرت از عمرو كه « چيز زياد ديگرى در آن درخت هست ؟ » اينست كه چون درخت غير از ريشه و تنه و شاخه و ميوه و برگ چيز ديگرى ندارد و انطباق آنها را هم با افراد مذكور دانستى ، پس مردم ديگر با درخت خبيث و ناپاك منطبق ميشوند و در درخت طيب محلى ندارند .
81 - امام صادق عليه السلام راجع بقول خداى عز و جل « كسى كه از پيش ( يعنى هنگام ميثاق ) ايمان نياورده يا در ايمان خويش كار خيرى نكرده ، ايمانش سودى ندهد - 158 سوره 7 - » فرمود :
الكافي ( أصول الكافي ) ( فارسي ) — صفحة 303
مساهمون: الشيخ الكليني
ص٣٠٣