كفار و فساق بنفع خدا پرستان و عليه خود گويند ) تا همان سخن از دوستان و فرمانبران خدا دفاعى باشد و اگر چنين نبود ، كسى در روى زمين خدا را عبادت نمىكرد ، و ما مأمور شديم كه از آنها دست برداريم و حقايقرا پوشيده و پنهان داريم ، شما هم ( اى گروه شيعه ) از آنكه خدا بدست برداشتن از او امر فرموده ، پنهان داريد و از آنكه بكتمان و پوشيدگى از او دستور داده پوشيده داريد .
راوى گويد : سپس امام دست بدعا برداشت و گريه كرد و فرمود : بار خدايا ايشان ( شيعيان ) مردمى اندك و ناچيزند ، پس زندگى ما را زندگى آنها و مرگ ما را مرگ آنها قرار ده ( آنها را با ما در ايمان و عمل صالح و پاداش اخروى شريك گردان ) و دشمن خود را برايشان مسلط مكن كه ما را به آنها مصيبت زده كنى ، زيرا اگر ما را به آنها مصيبت زده كنى ، هرگز در روى زمين پرستش نشوى
و صلَّى الله على محمد و آله و سلم تسليما .
شرح - احاديث صعب و مستصعب كه در اين روايات ذكر شده است ، مانند آيات قرآن و هدايت الهى و مواعظ و عبرتهاست كه اگر با گوشى شنوا و دلى نرم و روحى مطيع برابر شود ، آمادگى و مجذوبيت و پذيرش پيدا مىشود و اگر با دلى سخت و روحى سركش برخورد كند ، با انكار و تمرد موجه مىشود ، و بلكه بر قساوت و طغيان آن ميافزايد ، قرآن كريم ميفرمايد : « از اين قرآن آيه هائى نازل مىكنيم كه اى مؤمنان شفا و رحمت است و ستمگران را جز خسارت نميفزايد - 82 سوره 17 - » بنا بر اين كلمه صعب و مستصعب در اينجا بسيار مناسب است ، زيرا يكى از معانى لغوى آن تأبى و سرفرازى مركوبست از پذيرش هر راكبى ، مانند اسبى كه بلند طبعى و آقا منشى دارد و حاضر نيست جز سلطان و رجال مملكت بر او نشينند احاديث اهل بيت عصمت هم در برابر دلهاى سليم فرشتگان مقرب و انبياء مرسل و مؤمنين پاك و با اخلاص و آزموده انس و الفت گرفته ، يك ديگر را چون جان شيرين در بغل ميگيرند و در برابر دلهاى سخت و ناپاك كه هيچ گونه تناسب و سنخيتى در ميان نيست ، سازگارى و قبولى هم ديده نميشود .
باران كه در لطافت طبعش خلاف نيست
در باغ لاله رويد در شوره زار خس
و اما موضوع تفاوت و اختلاف افراد بشر از لحاظ اين دو جهت در اصل طينت و فطرت چنانچه در روايت اخير ذكر شد ، مطلبى است مربوط بمسأله طينت و موضوع جبر و تفويض كه قسمتى از آن در جلد اول گذشت : و قسمت ديگرش در جلد سوم بيان مىشود ان شاء الله تعالى .