برادران يوسف بيادم افتاد * ( فَعَرَفَهُمْ وَهُمْ لَه مُنْكِرُونَ ) * - 58 سوره 12 « يوسف آنها را شناخت و آنها يوسف را منكر بودند ( نشناختند ) .
شرح - فرق منكر و جاحد اينست كه : منكر در برابر عارف و عالم به كار ميرود يعنى كسى كه چيزى را نشناخته و ندانسته است چنانچه آيه سوره يوسف كه به ياد ابو الحسن افتاد ، شاهد آنست . اما جاحد كسى است كه مطلبى را فهميده و دانسته رد كند و نپذيرد ، « 1 » از اين جهت امام عليه السلام فرمود : نسبت به بنى هاشم كه امام را نميپذيرند ، بايد جاحد گفت نه منكر ، زيرا امام از خاندان خود آنهاست و او را خوب ميشناسند اگر كسى از آنها امام را نپذيرد ، بواسطه حسد و اغراض دنيوى ديگر است و عذاب و عقاب او از ديگران بيشتر باشد ، زيرا خدا حجت را براى او كاملتر و تمامتر كرده كه از آن خاندانش قرار داده است و نيز ناسپاسى ايشان از اين نعمت و منت بزرگ خداوند زشتتر و شديدتر است و يا به جهت اينست كه گناه و خطا از اشراف زشتتر و ناپسنديده تر است و لذا خدا لغزشهائى را بر پيغمبران ميگيرد و از آنها مؤاخذه مىكند كه از ديگران در گذشته و بخشيده ميدارد .
4 - ابن ابى نصر گويد : به حضرت رضا عليه السلام عرضكردم : آنكه جاحد ( امر امامت ) باشد از خاندان شما با ديگران برابر است ؟ فرمود : براى جاحد از خاندان ما دو گناه و براى نيكوكار دو ثوابست .
آنچه هنگام درگذشت امام بر مردم واجبست
1 - يعقوب بن شعيب گويد : به امام صادق عليه السلام عرضكردم : چون براى امام پيش آمدى كند ( وفات نمايد ) مردم چه كنند ؟ فرمود : قول خداى عز و جل كجاست كه ميفرمايد . « چرا از هر گروه از مؤمنين دسته ئى سفر نكنند تا در باره دين ، دانش آموزند و چون بازگشتند ، قوم خويش را بيم دهند ،
هامش
« 1 » 1 - ولى گاهى هم انكار بمعنى جحود استعمال مىشود چنانچه مجمع البحرين در ماده ( نكر ) ذكر نموده .