اندكى حكمفرمائى با زور و سرنيزه ، خويشتن و پيروان خويش را مفتضح و رسوا نموده و لعنت و نفرين را از بازماندگان براى خود بيادگار گذاشتهاند . مردمى كه در حزب چنين افراد نام نويسى كنند و در شمار آنها درآيند و بر عده آنها بيفزايند و موجب مزيد شوكت و قدرتشان گردند ، اگر چه از نظر وظيفه شخصى ، مردمى نيكوكار و با تقوى باشند ، به اين معنى كه فقط اسم خود را در ليست آنها نوشته و بمرام نامه و اساسنامه و مقررات حزبى آنها رفتار نميكنند ، بلكه در وظايف شخصى و اجتماعى پيرو مقررات اسلامند ، اين گونه افراد به حكم اين چند روايت در نظر خدا منفور و مبغوض و محكوم به عذاب و عقوبت ميباشند ، زيرا همان يك عمل به ظاهر كوچك وسيله ترويج باطل و مسلط ساختن شخص غاصب و ستمگر را بر افراد مسلمان و پايمال نمودن حقوق و حدود خدا و مسلمين و در نتيجه موجب ضعف و اضمحلال مقررات دين اسلام و خانه نشستن پيشواى بر حق ميگردد ، پيداست كه معاويه و يزيد و هشام و منصور اگر تنها ميبودند ، هيچ گاه آن همه جنايت و ستم مرتكب نميشدند ، بلكه اگر اطرافيان و حواشى آنها منحصر بيك عده كارگردان و مأمور هم ميبود جرأت چنان هتاكيها را نميداشتند ، بطور مسلم آن ستمگران از ثبت نام افراد بسيار در حزب خود استفاده ميكردند و غرور و نخوت بيشترى به كار ميبردند و در ظلم و تعدى خويش گامهاى فراترى ميگذاشتند . تا اينجا بيان و توضيح قسمت اول از اين روايت شريف بود .
و اما راجع بقسمت دوم يعنى كسى كه از امام به حق پيروى كند و در اعمال شخصى خود مرتكب گناه و آلودگى شود ، پيداست كه او بواسطه اينكه در مقدمه و سر لوحه اعمالش سطر درخشانى بنام ولايت و تعهد پيروى از امامان عادل و منصوب از جانب خدا را ثبت كرده ، و از پيشواى گمراه كننده و منحرف رو گردان شده است ، در نتيجه بر عده مؤمنين افزوده و از اهل باطل كاسته و به اندازه يك تن نيروى اسلام و حقيقت را تقويت نموده ، و نيروى نفاق و باطل را تضعيف و تخريب كرده است ، و شايسته و سزاوار است كه عفو و بخشش الهى آلودگيهاى كوچكش را فرا گيرد ، و خداوند حكيم و مهربان بواسطه يك عمل مهم و با ارزش او از چندين خطا و لغزش ديگرش درگذرد . براى اين دو فرد در تشكيلات اجتماعى ميتوانيم به دو بنده و نوكرى مثال بزنيم كه يكى از آنها در خانه آقا و ولينعمت خويش را انتخاب كرده و در آنجا سر سپرده و بيعت كرده است ، ولى گاهى هم از او خطا و لغزش و سرپيچى و تمرد مشاهده مىشود . و ديگرى از آقا و ولينعمت خود روگردان شده و در خانه دشمن او سرسپرده و ثبت نام كرده ولى كردار و رفتارش در آنجا با دستورات ولينعمتش مطابق و موافق است ، شما خود بينديشيد و قضاوت كنيد ،
كسى كه بميرد و پيشوائى از ائمه هدى نداشته باشد و اين باب جزء باب سابق است
1 - فضيل بن يسار گويد : روزى امام صادق عليه السلام خود براى ما شروع بسخن كرد و فرمود : رسول خدا