2 - آنچه در باره عدم امكان پذيرش اين گونه از روايات گفتيم و بيان نموديم كه تعبّد در آن جارى نيست ، مربوط باصول دين و مطالب اعتقاديه است ولى نسبت بفروع احكام و وظائف عملى اسلام جريان تعبّد دليل متين و مستحكمى دارد .
3 - بعضى از متفضّلان ساده دل اين عصر در تطبيق آيات و احاديث با علوم عصرى جديد حرص و ولع بسيارى از خود نشان ميدهند و ميخواهند شكافتن اتم و سفينه هاى هواپيمائى امروز را از قرآن و حديث استنباط كنند ، و در نتيجه بر شأن و فضيلت پيغمبر و ائمه هدى بيفزايند ، اينان در كتابهاى خود مينويسند : آيه « * ( إِذَا السَّماءُ انْشَقَّتْ ) * از شكافتن اتم خبر ميدهد و جمله * ( « الماء تحت الهواء » ) * را با چاههاى جوّى كه هواپيما از برخورد به آن احتراز مىكند منطبق ميسازند و جمله « آية محكمة » را در كلام رسول خدا صلَّى الله عليه و آله و سلَّم با فرمولهاى رياضى الكتريسته و اتم تطبيق ميدهند .
گويا اينان متوجّه نيستند كه با اين توجيهات زشت و ركيك خود ، علاوه بر اينكه شأن و فضيلتى براى پيشوايان ثابت نميكنند ، توهين بزرگى نسبت بساحت مقدس ايشان نموده و آنها را عالم بلغت عرب ندانستهاند و گمان كردهاند كه ايشان كلمات و جملات را در غير موارد استعمال خود به كار مىبرند .
ما قبول داريم كه قرآن كريم و حلال و حرام محمّد صلى الله عليه و آله و سلَّم براى هميشه زنده و رهبر اخلاق و ضامن سعادت بشر است و لزومى هم ندارد كه از جزئيات اختراعات بشر خبر دهد ، بعلاوه علوم قرآن ثابت و تغيير ناپذير و علوم بشر متحوّل و دگرگونست ، شريعت مقدس اسلام براى رهبرى تمام مردم جهان ، در همه قرون و اعصارست و انحصارى بعصر جديد و احتياجات مردم خاصّى ندارد . ما منكر نيستيم كه گاهى برخى از علوم جديد كه پايه و ريشه ثابتى دارد مصداق آيات و احاديثى واقع مىشود ولى تا حدودى كه قواعد لغت و ادب اجازه دهد و از دلالات سه گانه ( مطابقه و تضمن و التزام ) خارج نباشد : و خلاصه توجيه و تأويل روايات از قالب الفاظ كوچكتر و بزرگتر نباشد .
الكافي ( أصول الكافي ) ( فارسي ) — صفحة مقدمه مترجم 15
مساهمون: الشيخ الكليني
صمقدمه مترجم ١٥