اطراف مدينه و در مسير ينبع ، با يكديگر درگير شدند . اين همان جنگ بدر كُبْرا بود كه مسلمانان در آن پيروز شدند . « 1 »
در سال سوم ، قريش قصد انتقامجويى كرده ، همراه مردان خويش به سوى مدينه به راه افتاد . مدينه آگاه شد و نبرد در دامنهء كوه احد در اطراف مدينه رخ داد . « 2 » پيروزى مسلمانان نزديك بود ، جز آن كه تيراندازان به هوس غنائم از كوه رمات پايين آمدند [ و مسلمانان شكست خوردند ] . اين همان غزوهء احد است .
جنگهاى ديگرى در سال چهارم و پنجم روى داد كه قريش در آنها پيروزى نيافت . در سال ششم بود كه رسول صلى الله عليه و آله به قصد عمره و نه جنگ ، از مدينه خارج گشت .
وقتى به حديبيه رسيد ، دو طرف ، در جايى نزديك منطقهء شُمَيسى امروز كه حدود بيست كيلومتر با مكه فاصله دارد ، كسانى را براى مذاكره فرستادند و رسول صلى الله عليه و آله عثمان بن عفان را فرستاد . مشركان ، سهيل بن عمرو را فرستادند و گفتند : « محمد آن سال را بايد برگردد تا عربها نگويند قريش تحت فشار تسليم شده است . اما سال ديگر مىتواند براى عمره به مكه درآيد . » رسول صلى الله عليه و آله راضى گشت و بنابراين صلح برقرار شد و آن حضرت به مدينه بازگشت . « 3 »
در شرايط صلح آمده بود كه دو طرف براى ده سال جنگ را كنار بگذارند . قريش هم سال آينده از مكه خارج شود تا محمد صلى الله عليه و آله بتواند براى عمره وارد مكه شود . به علاوه ، هر طايفهاى خواست مىتواند با محمد صلى الله عليه و آله همپيمان شود ، و اگر كسى خواست با قريش .
در سال هفتم ، رسول صلى الله عليه و آله با دو هزار معتمر به مكه آمد و مناسك عمره را بدون هيچ مانعى انجام داد . هيبت رسول صلى الله عليه و آله روى كسانى از قريش تأثير گذاشت و دو نفر از چهرههاى قريش خالد بن وليد و عمرو بن عاص مسلمان شدند . « 4 »
هامش
( 1 ) . سيره ابن هشام ، ج 1 ، ص 436 .
( 2 ) . همان .
( 3 ) . سيره ابن هشام ، ج 2 ، ص 746 .
( 4 ) . با اختلاف در اسلام آوردن عمرو ، در اين باره بنگريد : سيرهء ابن هشام ، ج 2 ، ص 716 .