مسائل عمومى مكه در روزگار محمدعلى پاشا
مسائل سياسى
نيازى به تكرار مطالب گذشته در بارهء محمدعلى پاشا نيست كه ميان آشوب و فتنه ، و ميان نيروهاى تركى در مصر ، خودى نشان داد و توانست شمارى از فرماندهان و شخصيتهاى آن جا را براى برداشتن او به ولايت مصر برانگيزد به طورى كه آنان به دار السلطنهء عثمانى در اين باره نامه بنويسند و دربار عثمانى هم خواستهشان را بپذيرد و او را به سِمت والى مصر تأييد كند .
همچنين نيازى نيست كه دوباره به حملهء محمدعلى پاشا به حجاز براى سركوب سعودىها را مرور كنيم ؛ مطالبى كه در فصل گذشته به آن پرداختيم . زمانى كه عثمانىها قدرت محمدعلى را در مصر ديدند و از سوى ديگر پيروزى سعودىها آنان را به وحشت انداخت ، مصمم شدند تا آنها را به جدال با يكديگر وادارند تا از نتايج آن بهرهمند شوند و زحمت را بر دوش سپاهيان او بيندازند .
همچنين بناى آن را نداريم كه بگوييم محمدعلى پاشا پس از پيروزىاش بر سعودىها ، آن هم پس از آن كه فتنهها و هراسهاى زيادى را تحمّل كرد ، توانست از سوى عثمانى لقب افتخارى اميرى مكه را نصيب پسرش ابراهيم كند .
نكتهء تازه در اين باب آن است كه مكه در سايهء فتح مصرىها در آن ، محكوم يك حكم ثانوى با هيمنهء مصر و البته با تابعيت عثمانى در امارت مكه از سال 1228 به بعد بود ، آن هم امارت همان اشراف سابق و اين بار با تعيين آنان از طرف مصر . كار دفاع از آن را