مكه در روزگار كهن
پستى و بلندىهاى مكه
مكه در 5 / 21 درجهء عرض شمالى و 40 درجهء طولى با ارتفاع 280 مترى از سطح دريا قرار دارد .
اين شهر در يك وادى قرار گرفته است كه كوههاى چندى بر آن محيط بوده و سيلهاى پديد آمده در آن كوهها در آن وادى جارى مىشود . « 1 » زمانى كه باد در ارتفاعات كوهها مىوزد ، بازگشت آن در درون وادى است چنان كه بى شباهت به گردباد نيست ، اما جز در برخى از اوقات ، تعيين نقطهء تلاقى باد و جهتيابى آن ناممكن است .
هواى مكه ، بسيار گرم و خشك با حرارتى ميان 18 درجه در زمستان و 30 درجه در تابستان است . در برخى از سالها ، درجه حرارت از 40 نيز مىگذرد .
اسامى مكه
قرآن ، اين شهر را مكه ، بكّه ، امُ القرى ، و البَلَد الامين ناميده است . « 2 »
برخى از علماى اسلام بر آنند كه نام مكه ، به دليل كمى آب در آنجاست . اينان
هامش
( 1 ) . اين همان وادى ابراهيم است كه بيت الله در درون آن قرار گرفته است . البته دامنه مكه از اين وادى بيرون رفته و دروادى طُوى و وادى فَخ و غيره هم گسترش يافته است . ( عاتق )
( 2 ) . مورّخان به جز اين اسامى ، از دوازده نام ديگر هم ياد كرده و مىگويند : وجود نام فراوان براى جايى نشان از شرافت آنجا دارد .