راه حج
همانطور كه گذشت در اواخر روزگار ايوبيان مسير حج از قصير و عيذاب به سمت عقبه تغيير كرد . « 1 » اما چيزى نگذشت كه آن راه در سال 660 دوباره اهميت خود را به دست آورد ، به طورى كه ملك ظاهر بيبرس بندقدارى ، قافلهء حج را از آن راه فرستاد و همراهشان پردهء كعبه و كليدى را كه براى آن ساخته بود ، ارسال كرد .
در اين وقت ، چراكسه بر اساس همانچه در روزگار ايوبيان بود ، به تنظيم امور مربوط به اين راه مشغول شدند . نخستين كسى كه رفت و آمد در اين مسير را منظم كرد ، يكى از امراى مصرى با نام جمال الدين بود . پدر او در سال 809 امير محمل مصرى بود و پسر ، مشغول مرتب كردن كارهاى قافله در وقت رسيدن به عجره « 2 » ، ايستگاهى پيش از سوئز ، شد . در آنجا دستور داد تا اسامى بزرگان و سران حجاج نوشته شده و محل آنان در قافله معين گردد . به علاوه طليعهء قافله هم معلوم شده ، در كنار آن دستهاى از سپاه همراه آن شدند و اموال هم در ميانهء قافله قرار داده شد . « 3 »
راهميان سوئز وعقبه بسيار دشوار بود وشتران درميان رملها فرو مسافران جز با شاخصهايى از سنگ كه در طول راه ساخته شده بود تا آنان را راهنمايى كند ، راه رانمىيافتند . حجاجدر اينمسير از كمىآب درمضيقه بودند . طولاينمسيرحوالى سيصد
هامش
( 1 ) . بندر فعلى در اردن در خليجى به همين نام ( عاتق ) .
( 2 ) . شايد عجرود . ايستگاهى مشهور ميان سوئز و قاهره .
( 3 ) . إفادة الأنام ، خطى .