در سال 466 كسانى را در مكه واداشتند تا با ابوهاشم در اين باره صحبت كرده به او بفهمانند كه كارش در خطبه خوانى به نام عباسيان زشت است . همچنين اموالى به او بدهد تا وى را راضى كند . بسا عباسيان از اين امر آگاه شده ، به همراه سلار كه قافلهء حج عراقى را هدايت مىكرد ، اموال فراوانى از جمله هداياى قابل توجهى براى ابوهاشم فرستادند .
او اموال زيادى هم از حجاج جمع آورى كرده تقديم ابوهاشم كرد . سلار در اين كار خود موفق گرديد ، به همان اندازه كه فاطميان ناموفق ماندند . « 1 »
اما اين موفقيت ، زودگذر بود . مقتدى خليفهء وقت عباسى در سال 467 درگذشت .
فاطميان تلاش مجددى را آغاز كرده ، هداياى زيادى براى ابوهاشم فرستادند و ضمن نامهاى به او نوشتند : تعهدات تو در مقابل قائم عباسى و سلطان سلجوقى بود كه هر دو مردهاند . ابوهاشم با مشاورانش گفتگو كرده و آنان به او توصيه كردند تا خواستهء فاطميان را بپذيرد . مشاوران گفتند : دوباره رسيدن كمك از مصر به ما آغاز شده و ما عموزادگان خود را با ديگرى عوض نمىكنيم . بدين ترتيب دوباره خطبه به نام فاطميان خوانده شد . « 2 »
موفقيت فاطميان هم چندان به درازا نكشيد ؛ زيرا رئيس قافلهء حج عراقى در سال 468 به حج آمد . پيشنهاد تازهء او براى ابوهاشم آن بود تا با دختر جلال الدوله در عراق ازدواج كرده و به علاوه بيست هزار دينار در عوض آن چه از گذشته پرداخت نشده است ، به او پرداخت شود . ابوهاشم پذيرفت و دوباره خطبه به نام عباسيان خواند . « 3 »
بدين ترتيب فاطميان و عباسيان ، به نوبت با پرداخت هدايا به راضى كردن ابوهاشم
هامش
( 1 ) . در منابع تاريخى آمده است « چندان براى وى مال فرستادند كه چشم و دل او را پر كردند » ، بنگريد : مرآة الزمان ، ابن جوزى ، صص 170 - 171 . مسألهء كمك مالى چندان اهميت داشت كه گاه در يك سال ، خطبه خواندن عوض شده چندى براى خليفهء فاطمى و چندى براى خليفه عباسى بود . در بارهء تكرار شگفت اين تغيير در دههء شصت و هفتاد قرن پنجم هجرى بنگريد : التنافس السلجوقي الفاطمي على بلاد الحجاز ، ص 58 . « ج »
( 2 ) . شرح تفصيلى اين مسائل را بنگريد در : التنافس السلجوقي الفاطمي على بلاد الحجاز ، صص 50 - 51 . « ج »
( 3 ) . إفادة الأنام ، خطى .