مسائل عمومى در عصر عباسى اول
مسائل سياسى
زمانى كه ستارهء عباسيان در افق سياست طلوع كرد ، مكه همان وضعيت پيشين را داشت ، يعنى متديّنان در آن عبادت مىكردند و معلمان حلقههاى درس خود را داشتند و اهل رفاه ، با تشكيل مجالس عيش در پى كسب لذّات خويش بودند ؛ چيزى كه شرح آن را در دورهء اموى به دست داديم .
اما سياست ، ميدان كوچكى بود كه تنها شمارى از بزرگان علوى خود را درگير آن كردند . زمانى كه جنبش عباسى به ايفاى نقش جدى خود در شهرهاى دنياى اسلام پرداخت و ابوجعفر منصور برادر سفاح در مكه به او دعوت مىكرد ، علويان تلاش كردند تا اهالى مكه را به نام بيت هاشمى به ميدان بكشند ، اما توفيق چندانى نيافتند . « 1 » به باور من مهمترين عامل اين خمودى آن بود كه مردمان مكه در اوج لهو و لعب خود خلافت را فراموش كرده و اهل ورع شهر هم از روى ورع ، سياست را رها كرده بودند .
در چنين شرايطى كار ابوجعفر منصور سهل و ساده بود . او با اندكى تلاش توانست اهالى شهر را در مقابل كار انجام شده قرار دهد . آنان به نام عباسيان با او بيعت كردند و بزرگ هاشمىهاى آن زمان ، يعنى نفس زكيه را رها كردند و او خود به باديه گريخت .
هامش
( 1 ) . شيعيان بر اين باورند كه فرزندان فاطمه دختر پيامبر صلى الله عليه و آله وارثان شرعى جانشينى پيامبرند . عباسيان ، ميراث رسولرا از آن جدشان عباس مىدانند .