وارد نيامد ، تبرئه شد ، و به ديار خويش - يعنى خوارزم - بازگشت . امّا ازبكها از وى دست برنداشتند و در سال 840 به شهادتش رسانيدند ، و تن وى در خوارزم در پايين پاى پيرش ابو الوفا به خاك سپرده شد « 2 » .
تحقيقاتى كه تا كنون به وسيله محقّقان و پژوهندگان ايرانى و خاورشناسان غربى در زمينه آثار كمال الدين حسين خوارزمى شده است وافى و كافى نمىنمايد ، با آن كه يافته هاى هر يكى از آنان در شناخت بهتر و بيشتر اين دانشى مرد عارف ارزنده است و مغتنم . برخى از آثار او را كه ارباب كتب رجال و فهرست نگاران نسخ خطى ياد كردهاند ، و آن مقدار ، اشارات و ارجاعاتى كه خود وى در برخى از آثارش به مؤلَّفات خود داده است به اين قرار است :
1 - جواهر الاسرار و زواهر الأنوار . ( شرح سه دفتر نخست مثنوى ) .
2 - كنوز الحقائق في رموز الدقائق . ( شرح منظوم مثنوى ) .
3 - نصيحت نامهء شاهى .
4 - المقصد الأقصى في ترجمة المستقصى .
5 - ديوان اشعار . ( هيأت ناقص آن به نام ديوان منصور حلاج چاپ شده است ) .
6 - تحفة الأبرار في افضل الاذكار .
7 - شرح قصيده برده .
8 - رساله اى در عرفان .
9 - اساس القواعد . ( در علم حساب ) .
10 - ينبوع الاسرار في نصائح الأبرار .
اما بنده در اين گفتار در پى آن است كه اثرى تازه ياب و ناشناختهء خوارزمى را بشناساند ، و آن شرحى است بر فصوص الحكم ابن عربى .
11 - شرح فصوص الحكم
در فهرست نسخه هاى خطى فارسى در قسمت شروح فصوص مىخوانيم .
« شرح فصوص الحكم : متن از محيى الدين عربى ( م 438 ) . گزارش از ناشناس و متأخر از شرح قيصرى » « 3 » .
هامش
« 2 » حبيب السير 4 / 10 .
« 3 » جلد 2 ( 1 ) : 1243 . - ظاهرا آقاى اسماعيل عثمان يحيى در كتابشناسى ابن عربى :
Hiastoire et Classificationde I'oeuvre d'Iban Arabi
شرح مزبور را از كمال الدين حسين خوارزمى خوانده است .