است كه حاكم شرع يعنى مجتهد عادل هر گاه صلاح مسجد را در آن داند كه آنها
را بفروشد واز قيمت آن بهتر از آن را بخرد ، جايز خواهد بود . همچنين ظاهر اين
است كه در صورتي كه وقف باشد ومسجد خراب شود ومتبرعى خواهد گشادتر
بسازد وآن تير وپرتو كوتاه است از آن ، به اذن حاكم شرع تواند آن را معاوضه كند
به بهتر وبلند تر از آنها .
23 : سؤال : حمام وقفى هست ومتعلقات وتوابع دارد ، مثل گلخن ومحل
جمع كردن هيزم از براي سوختن حمام . واين توابع زيادة از قدر حاجت حمام
است . وآن حمام در ليالي ماه مبارك رمضان وهمچنين از ما قبل طلوع صبح تا
طلوع شمس در ساير أيام ممنوع است از دخول زنان . وزنان به جهت غسل معطل
مىمانند ، وبايد به جنابت بمانند تا صبح يا طلوع آفتاب . وبه اين سبب حرج
عظيم رو مىدهد . وطريقه وقف وشروط واقف هم معلوم نيست . ايا جايز است
احداث حمام كوچكى متصل به همام حمام در همان زمين وسيع كه محل جمع
كردن هيزم است با بقاى مقدار حاجت از آن وعدم حصول ضررى به حمام ؟ يا
نه ؟ .
جواب : ظاهر اين است كه جايز باشد ، چون محض احسان است ومصلحت حال
وقف وواقف در آن هست . خصوصا در صورتي كه وقف بودن خصوص آن زمين
معلوم نباشد ومحتمل باشد كه محض اباحه باشد از صاحب آن براي رفع حاجت
حمام . وبهتر اين است كه اين امر را به اذن حاكم شرع بكنند . يعنى مجتهد عادل .
24 : سؤال : هر گاه كسى چند جلد كتاب از كتب فقه وقف كند بر أولاد نسلا بعد
نسل . واتفاق افتد كه در اين طبقه هيچ يك از أولاد قابليت فهميدن آن كتابها
ومنتفع شدن از آنها را ندارند . وبعضي قصد فروختن آنها را دارند . مىتوان خريد يا
نه ؟ - ؟ وهر گاه ببينيم كه در صدد تزوير وحك كردن علامت وقف اند كه بفروشند ،
واجب است استنقاذ از دست آنها يا نه ؟ - ؟ .
جواب : أولا بايد ديد كه واقف در وقف قصد مطلق انتفاع كرده هر چند به اجاره
دادن باشد ، يا خصوص اينكه نگاه دارند ومردم به مطالعه آن منتفع شوند .
وهمچنين بايد ديد كه در صورتي كه مقصود مطالعه كردن ودرس خواندن باشد ،