دختر پسر را مقدم داشته بر دختر دختر ، يا نه - اين نيز چنين خواهد بود باز بايد
تسويه كرد . وچنان كه حكم چنين است در هر جا كه موقوف عليهم مردد باشد ميان
چند نفر كه تقدم وتأخر هيچ يك معلوم نباشد .
34 : سؤال : خانه [ اى ] وقفى مىباشد كه خراب شده وخاك در أو جمع گرديده .
حالا خاك زياد مىباشد . اين خاك را چه كند ؟ مرخص مىفرمايند كه ناظر خاك
را خشت كند وبفروشد وبه مصرف وقف برساند ؟ يا آنكه خاك را اذن بدهند كه
احتياج داشته باشد برده باشد ، تا خاك زيادة تمام شود .
جواب : هر گاه آن خاك به جهت خانه ضرور نيست وضرور هم نمىشود ، وخانه
محتاج به مرمت باشد ، آن خاك را به مصرف مىرسانند بر سبيل مصلحت ، وخرج
تعمير خانه [ مى ] كنند .
35 : سؤال : هر گاه خانهء شخصي در پهلوى مسجد باشد كه واسطه شارع عام
باشد . آيا شخص صاحب خانه مىتواند كه بر روى شارع سقف بزند كه يك سر
سقف به ديوار مسجد باشد - ؟ آيا صورت شرع دارد يا نه ؟ - ؟ . وبه حسب نفع ، از
براي مسجد واز براي شارع بسيار نافع است . هر گاه مقرر مىفرمايند كه در صورت
نفع ساخته شود والا ، فلا .
جواب : ظاهر اين است كه هر گاه صلاح مسجد در اين باشد وبه ماره هم ضررى
نمىرسد بلكه نفع مىرسد جايز باشد . ولكن اين را به اطلاع حاكم شرع بكنند .
وهر گاه دسترس نباشد وثقات مؤمنين وعدول أهل خبره تصديق مصلحت بكنند ،
شايد كافى باشد .
36 : سؤال : مزرعه [ اى ] هست وقف . ووقف نامه أو نيست كه طريقهء عمل معلوم
شود لكن تا [ جائى كه ] جماعت متصرفين در خاطر دارند ، واز متصرف سابق
شنيده اند ، وفى ما بين ايشان معمول بوده است ، [ اين است كه ] هر گاه احدى از
ايشان فوت شود ، رسد أو به وارث ذكورش كه منسوب به واقف باشد از جهت أب ،
منتقل مىشود . حال شخصي فوت شده وعم پدرى ، وعم زاده پدر ومادرى ،
وخال مىدارد . وخال از سلسلهء موقوف عليهم نيست ، اما چون خود ميراث از وقف
نمىبرد آيا وقف مزبور حكم على حده دارد ؟ . وقبل از اين تا حال . برادر پدرى [ و ]