تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نهج البلاغه ( فارسى ) — صفحة 92

مساهمون:

ص٩٢

( 1445 ) الرَّبَّانِى

: خداشناس .

( 1446 ) هَتَفَ بِكُمْ

: بر شما فرياد زد .

( 1447 ) الرَّائِد

: كسى كه در پيشاپيش كاروان جهت شناسايى راهها و محلهاى مناسب حركت مىكند .

( 1448 ) قَرْفُ الصَّمْغَة

: كندن پوست درخت براى گرفتن صمغ .

( 1449 ) الْفَنِيق

: شتر نر .

( 1450 ) كُظُوم

: خوددارى .

( 1451 ) كَانَ الْوَلَدُ غَيْظاً

: فرزند ( بر پدر خود ) خشمگين شد .

( 1452 ) الْقَيْظ

: گرماى شديد ، منظور عدم فائده بارانست .

( 1453 ) تَغِيضُ

: فرو مىرود ، « غاضَ الماء » : آب در زمين فرو رفت .

خطبهء 109 ص 108 ف

( 1454 ) لَا يُفْلِتُكَ

: از حيطهء قدرتت بيرون نمىرود .

( 1455 ) الْمَهِين

: حقير ، ناچيز ، مقصود نطفه است .

( 1456 ) الْمَنُون

: دهر ، روزگار .

( 1456 ) رَيْبُ المَنُونِ

: حوادث و سختيهاى روزگار .

( 1457 ) زَرَوْا عَلَى انْفُسِهِمْ

: بر خويشتن عيب گرفتند ، خود را سرزنش و ملامت كردند .

( 1458 ) حُسْنِ بَلَائِك

: نعمت‌هايت ، گاهى بلا نعمت است و گاهى نقمت ، چنانچه نعمت باشد با كلمه « حسن » آورده مىشود . بنابر اين منظور از « حسن بلائك » در اينجا نعمتهاى خداوند است .

( 1459 ) المَاْدُبَة

: غذايى كه براى مهمانى يا عروسى تهيه مىكنند ، مقصود در اينجا نعمتهاى بهشت است .

( 1460 ) اعْشَى

: كور كرد .

( 1461 ) عَلَى الْغِرَّة

: ناگهانى ، غفلة ، غافلگيرانه .

( 1462 ) وُلُوجِ

: نفوذ ، دخول .

( 1463 ) اغْمَضَ

: چشمها را بست و بين حلال و حرام تفاوتى قائل نشد .

( 1464 ) تَبِعَات

: پيامدها ، يعنى آنچه كه مردم از حقوق ضايع شده خود درخواست مىكنند و آنچه را كه خدا از ناديده گرفتن حدود شرعى مورد سؤال قرار مىدهد .

( 1465 ) الْمَهْنَأ

: ثروت بدون مشقت .

( 1466 ) الْعِبء

: بار ، سنگينى .