تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نهج البلاغه ( فارسى ) — صفحة 88

مساهمون:

ص٨٨

خطبهء 102 ص 101 ف

.

( 1353 ) نِقَاش الْحِسَابِ

: حسابرسى دقيق و كامل .

( 1354 ) الْجَمَهُمُ الْعَرَقُ

: عرق مانند لجام دهانشان را فرا گرفت .

( 1355 ) رَجَفَتْ بِهِمُ الارْضُ

: لرزش زمين آنها را لرزاند و تكان داد .

( 1356 ) قِطَعُ اللّيْلِ

: جمع « قطع » ، تاريكىهاى شب .

( 1357 ) مَزْمُومَةً مَرْحُولَةً

: با تمام آلات و ادوات ، يعنى مانند شترى كه بر آن زمام و جهاز نهاده‌اند و مهياى سوار شدن است .

( 1358 ) يَحْفِزُهَا

: تحريكش مىكند ، سوقش مىدهد .

( 1359 ) يَجْهَدُهَا

: بيش از طاقتش بر او تحميل مىكند .

( 1360 ) الْكَلَبْ

: شر و اذيت .

( 1361 ) السَّلَب

: ربوده شده ، آنچه كه قاتل در جنگ از مقتول بر مىدارد ، مانند لباس و غيره .

( 1362 ) الرَّهَج

: غبار .

( 1363 ) الْحَسّ

: داد و فرياد ، صداهاى مختلط ، هياهو .

( 1364 ) الْجُوعُ الاغْبَرِ

: گرسنگى شديد ، كنايه از خشكسالى و قحطى شديد است .

خطبهء 103 ص 102 ف

( 1365 ) الصَّادِفِينَ

: اعراض كنندگان .

( 1366 ) الثَّاوِى

: مقيم .

( 1367 ) الْمُتْرَف

: فرد عياش و رها شده‌اى كه بىپروا هر كارى را مىكند و هيچ چيز جلودارش نيست .

( 1368 ) مَشُوب

: مخلوط .

( 1369 ) الْجَلَد

: صلابت و قوت .

( 1370 ) الْوَهن

: ضعف .

( 1371 ) الْحَرْث

: كشت ، در اينجا مقصود هر كارى است كه جهت كسب فايده‌اى انجام مىشود .

( 1372 ) وَنَى فِيهِ

: در آن سستى كرد .

( 1373 ) نُوَمَة

: گمنام ، بىنام و نشان .

( 1374 ) السُّرَى

: حركت در شب .

( 1375 ) الْمَسَايِيح

: جمع « مسياح » ، كسانى كه بين مردم فساد و نمامى ميكنند .

( 1376 ) الْمَذَايِيع

: جمع « مذياع » ، كسانى كه اگر بدى و زشتى ديگران را بشنوند فاش مىكنند و اشاعه مىدهند .

( 1377 ) الْبُذُر

: جمع « بذور » ، كسانى كه بسيار